16
Κυρ, Δεκ

Εκκλησιαστικές λειτουργικές απορίες

> Απόψεις

Τη στιγμή που γράφονται οι γραμμές αυτές, στην Πάρο, εγκαταβιώνουν περίπου τριάντα επιστήμονες θεολόγοι. Κληρικοί και λαϊκοί.

Επισημαίνω ότι σ’ αυτούς περιλαμβάνονται και θεολόγοι με μεταπτυχιακές σπουδές και διδακτορικά. Απευθύνομαι λοιπόν σ’ αυτούς προκειμένου να λυθούν απορίες μου.

Ορισμένοι, κληρικοί κυρίως, απαγορεύουν τη συμμετοχή γυναικών στους εκκλησιαστικούς χορούς και γενικότερα την παρουσία τους στο ψαλτήρι. Αφορίζουν και καταρτισμένες με σπουδές ψάλτριες. Η επιχειρηματολογία τους για τον αφορισμό αυτόν, βασίζεται στον Απόστολο Παύλο και στους Πατέρες της Εκκλησίας.

Από τον Απόστολο Παύλο, κραδαίνουν ως ρομφαία αρχαγγέλου επιστολή προς Κορινθίους την Α’ και συγκεκριμένα τον στίχο 34 από το Κεφ. 14, με την οποία συνιστά να μην αφήνουν στις συνάξεις τις γυναίκες να ομιλούν. Να σιγούν. Και αν έχουν κάποια απορία να ρωτούν τους συζύγους τους στο σπίτι.

Τι άραγε εννοούν οι «ευαγγελιζόμενοι» τον αφορισμό; Να σπουδάζουν την ψαλμωδία στο σπίτι τους; Να μαθαίνουν αυτό που οι ψάλτες αποκαλούμε ΠαΒουΓαΔιον; Η Ψαλμωδία του 52 μ.Χ. περίπου που πέρασε ο Παύλος από την Κόρινθο ήταν πολύ απλή και ομαδική: Κύριε Ελέησον, Χριστέ Ελέησον, Αμήν, Αλληλούια και ακροτελεύτια ψαλμικών στίχων. Έψαλαν όλοι μαζί «εν ενί στόματι και μία καρδία». Μήπως χρειάζεται μια πλέον ενδελεχής μελέτη της Επιστολής;

Ο Παύλος Ιουδαίος (Φαρισαίος) την καταγωγή, Ρωμαίος την υπηκοότητα, Ελληνοσπουδασμένος με άψογο χειρισμό της Ελληνικής. Αλήθεια. Δεν εκπλήσσει ότι όλες οι Επιστολές του και ειδικά οι προς Ρωμαίους, Εβραίους, Γαλάτας είναι γραμμένες στα Ελληνικά; Αδυνατούσε να διαχωρίσει τις έννοιες των λέξεων: Ομιλώ, Λαλώ, και Άδω, Ψάλλω; Μήπως η μελέτη που προαναφέρθηκε χρειάζεται και ερμηνευτικά βοηθήματα; Υπάρχουν άριστες αποδόσεις στην ομιλούμενη Ελληνική. Όπως η των καθηγητών Π. Τρεμπέλα, Ι. Κολιτσάρα, Της Βιβλικής Εταιρείας σε απόδοση από τους καθηγητές Β. Βέλλα, Ε. Αντωνιάδου, Αμίλκα Αλιβιζάτου και Γ. Κονιδάρη. Μπορούν επίσης να προσφύγουν και στη Βίβλο της Αγγλικής Βιβλικής Εταιρείας και μάλιστα στην εγκυρότερη, αυτή του St. James που σαφέστατα χρησιμοποιεί το ρήμα Speak (ομιλώ) και όχι το ρήμα Sing (τραγουδώ, ψάλλω).

Τελικά. Γιατί αποφεύγουν την ερμηνεία του κορυφαίου κανονολόγου της Ορθοδοξίας, του Θεοδώρου Βαλσαμόνα;

Η άλλη αιτιολογία για τον αφορισμό, είναι αναφορά, αορίστως, στους Πατέρες της Εκκλησίας. Χωρίς ν’ αναφέρονται ονόματα: «Οι Πατέρες δεν επέτρεψαν». Θα αναρωτηθεί κανείς σε ποιους Πατέρες αναφέρονται ή ποιους εννοούν; Τον Μ. Βασίλειο τον Ουρανοφάντορα; Μα αυτός κατηγορήθηκε ως Αρειανίζων, ως Εθνικίζων, με άλλα λόγια ως αιρετικός, επειδή στους χορούς των ψαλτών περιέλαβε και γυναίκες (Επιστολή του Μ. Βασιλείου προς Νεοκαισαρείς και Μιχαήλ Ψελλός, 1050);  Ή τον Ιερό Χρυσόστομο (…και γαρ γυναίκες και άνδρες… μίαν άπασι εργάζεται την μελωδίαν); Τον Άγιο Αυξέντιο; Τον Άγιο Εφραίμ τον Σύρο; Τον Άγιο Ιερώνυμο; Και πλείστους άλλους;

 

Μανώλης Ι. Χανιώτης