22
Τρι, Ιαν

> Απόψεις

Μετά από την απόλυση ακολουθίας των «Χαιρετισμών», χοροστατούντος Επισκόπου, φιλτάτη συγγενής κυρία και με ύφος «ξυνό», επιθετικό θα έλεγα, με πλησίασε και με ρώτησε:

Περισσότερα...

Πολλές φορές διαβάζουμε τίτλους εφημερίδων όπως: «Λάθος επεμβάσεις στα ρέματα», «Καταστρέφει τα ρέματα, ο μηχανικός καθαρισμός», «Τα ρέματα δεν είναι εργοτάξια», «Εγκληματικές παρεμβάσεις, εξαφανίζουν ρέματα».

Περισσότερα...

Θ’ Εμμανουήλ Νικ. Αρκάς Ελευθερία σύζ. το γένος Γεμελιάρη:

Τέκνα: 1. Νικόλαος, 2. Ζέππος, 3. Περικλής, 4. Ιωάννης, 5. Αντώνιος, 6. Γεώργιος. Β’ Γάμος σύζυγος Πιπίνα, το γένος Δρακάκη, Τέκνα: 7. Ελευθέριος, 8. Αργυρώ, 9 Θωμάς, 10. Ζαμπέτα, 11. Δημήτριος, 12. Κων/νος.

Ι’ Ζαχαρίας Καστανιάς, Ζαμπέτα σύζ. το γένος Πανωρίου:

Τέκνα: Δημήτριος, 2. Άννα, 3. Ελένη, 4. Κων/νος, 5. Κυριακή, 6. Σπυρίδων, 7. Γεώργιος, 8. Αικατερίνη, 9. Μαρία, 10. Ιωάννης.

ΙΑ’ Αντώνιος  Ι. Χανιώτης, το γένος Μαρούλη σύζ. το γένος Ιωάννου Ραγκούση

Τέκνα: 1. Αναστασία, 2. Ιωάννης, 3. Κυριάκος, 4. Νικόλαος, 5. Μιχαήλ, 6. Ηλίας, 7. Μάρκος, 8. Αθανάσιος, 9. Ελένη, 10. Εμμανουήλ

Σημ.: Ο Εμμανουήλ Αρκάς ήταν γεωργός και το πρώτο του παιδί ο Νικόλαος έγινε Αρχιμανδρίτης (ήταν και συγγραφέας). Ο Ζαχαρίας (Ζαχαριάς) Καστανιάς ήταν κρεοπώλης (χασάπης) και ο Αντώνιος Χανιώτης ήταν γεωργός και είχε το παρωνύμιο (Δαφνιώτης).

Από τις παραπάνω 11 πολυμελείς οικογένειες βλέπομε ότι: Μια είναι 10μελής (με 8 παιδιά), τρεις είναι 11μελείς (με 9 παιδιά), τρεις 12μελείς (με 10 παιδιά), τρεις 13μελείς (με 11 παιδιά) και μια 14μελής (με 12 παιδιά). Οι πολυμελείς οικογένειες στις Λεύκες ήταν πολλές, αλλά ο Λυκούργος αναφέρει μόνο εκείνες που είχαν 8 παιδιά ή περισσότερα (από 10 μέλη), προφανώς γιατί η καταγραφή όλων των οικογενειών θα παρουσίαζε πολλές δυσκολίες.

Οι οικογένειες αυτές ζούσαν μέσα στη φτώχια, στις στερήσεις και στην ανέχεια, αφημένες στο έλεος του Θεού, χωρίς καμιά μέριμνα από το κράτος ή από άλλο κοινωνικό φορέα. Οι περισσότερες ήταν αγροτικές οικογένειες και η επιβίωσή τους βασιζόταν στα παραγόμενα από τα κτήματά τους προϊόντα. Γι’ αυτό όλα τα μέλη τους ήταν υποχρεωμένα -ανεξάρτητα από φύλο, ηλικία ή κατάσταση υγείας- να εργάζονται στα κτήματά τους, καλλιεργώντας κάθε σπιθαμή διαθέσιμου εδάφους. Η περιοχή όμως των Λευκών είναι ορεινή, το έδαφος βραχώδες, σκληρό, κατηφορικό, και το χώμα  φτωχό. Για να δημιουργήσουν κατάλληλο για καλλιέργεια έδαφος και να συγκρατήσουν το χώμα, έχτιζαν τοίχους με πέτρες (ξερολιθιές) από τα θραύσματα του εκβραχισμού, της διάλυσης δηλαδή των βράχων (αγκρεμνών) που υπήρχαν στα κτήματα, δημιουργώντας αντιστηρίγματα «πεζούλες» (αναβαθμίδες) πεζ’λές, όπως τις έλεγαν, οι οποίες από μακριά έμοιαζαν με κυκλώπεια σκαλιά στις πλαγιές των βουνών και των λόφων. Καλλιεργούσαν κάθε είδος φυτού πού ευδοκιμούσε στην περιοχή (ελιές, συκές, αμυγδαλιές, αμπέλια, σιτηρά, κηπευτικά (άνυδρα), όσπρια κ.ά.), και εκτρέφανε γιδοπρόβατα, βοοειδή, χοίρους, πουλερικά, μέλισσες, κουνέλια κ. ά.         

Τα παραγόμενα προϊόντα όμως, συνήθως δεν επαρκούσαν. Γιατί τα κτήματα της κάθε οικογένειας ήταν λίγα, και εν πολλοίς άγονα, η δε παραγωγή εξαρτιόταν κατά μεγάλο μέρος και από τις καιρικές συνθήκες. Αν οι καιρικές συνθήκες ήταν ευνοϊκές και η παραγωγή ήταν καλή, η οικογένεια κουτσά-στραβά τα βόλευε. Αν όμως οι καιρικές συνθήκες δε βοηθούσαν, τότε η κατάσταση της οικογένειας γινόταν δραματική. Η οικογένεια βρισκόταν υπό τη δαμόκλειο σπάθη του μαρτυρίου της πείνας. Η προμήθεια των οικογενειών με είδη διατροφής «επί πιστώσει» (βερεσέ) από τους εμπόρους, και κυρίως αλευριού για να ψήσουν ψωμί -με το οποίο θα τιθάσευαν την πείνα τους- δεν ήταν τόσο ανώδυνη. Πάντα υπέβοσκε ο κίνδυνος, σε περίπτωση αδυναμίας έγκαιρης αποπληρωμής της αξίας  των τροφίμων, να προβεί ο έμπορος σε κατάσχεση του κτήματος, το οποίο είχε βάλει, συνήθως ως εγγύηση η οικογένεια.

(Συνεχίζεται)

Ευάγγελος Νικ. Καστανιάς

Περισσότερα Άρθρα...