Παριανές Μνήμες | Η χλωρίδα της Πάρου - πρακτικές εφαρμογές (Μέρος 1ο)

Πάρος

 

Αγούδουρας

Χρησίμευε για τη θεραπεία των πληγών και για την ισχιαλγία. Με τον θάμνο του αγούδουρα, σκούπιζαν το αλώνι, άπλωναν πάνω του τα σύκα για να στεγνώσουν και βοηθούσε στη γονιμοποίηση της συκιάς με ρήνους.

Αλυγαριά ή λυγαριά

Βέργες λυγαριάς χρησιμοποίησε ο Οδυσσέας για να δέσει τους συντρόφους του κάτω από τα πρόβατα του Πολύφημου.

Αλυσαριά ή λαδανιά

Χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία. Οι αρχαίοι το χρησιμοποιούσαν σαν θυμίαμα αλλά και σε αλοιφές.  

Άρδηκας ή κουφάρδακας

Μέσα στο κούφιο μέρος του, έκρυψε ο Προμηθέας τη φωτιά που έκλεψε από τον Όλυμπο.

Ασπροβοτανάκι ή Παναγιόχορτο

Στις γυναίκες κάνει καλό στους πόνους του στομάχου, εκκενώνει την κύστη και επιδρά στα ερεθισμένα μάτια. Συνιστάται για το έλκος του στομάχου και γι΄ αυτό λέγεται και στομαχοβότανο.

Αψιθιά

Τα αποξηραμένα του άνθη προκαλούν φτάρνισμα. Από την αψιθιά παρασκευάζεται το αψέντι, αλκοολούχο ποτό.

Βαγιά

Από τα φύλλα της πλέκονται τα Βαΐδια, δηλαδή οι σταυροί που δίνουν την ημέρα των Βαΐων.   

Βασιλικός

Την ημέρα της Ύψωσης του Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου) δίνουν στο εκκλησίασμα βασιλικό. Χρησιμοποιείται για τις τελετές των εγκαινίων και αγιασμού, αλλά και στη μαγειρική.

Βάτος

Τα βατόμουρα της υπήρξαν τροφή στους δύσκολους καιρούς.

Βαφόρριζα

Η ρίζα του είναι βαφική και χρησιμοποιήθηκε παλιά, για βαφές.

Βελανιδιά, πουρνάρι, δρυς

Με φύλλα αγκαθωτά και ξύλο σκληρό, κατάλληλο για ξυλογλυπτική. Χρησιμοποιούνταν και για την κατασκευή σβούρας, για τα παιδιά.

Βούρλα

Χρησιμοποιήθηκε ιδιαίτερα στη χειροτεχνία, στην καλαθοπλεκτική, στις σκεπές των ανεμόμυλων και σε άλλες πολλές εργασίες.

Δάφνη

Είναι σύμβολο νίκης, δόξας και τιμής. Φύλλα δάφνης μασούσε η Πυθία για να δώσει τους χρησμούς της. Χρησιμοποιείται στην ελληνική κουζίνα για πολλά φαγητά.

Δεντρολίβανο

Σπουδαίο αρωματικό φυτό, για την ελληνική κουζίνα.

Δρακοντιά ή φιδόχορτο

Χρησιμοποιήθηκε ως επουλωτικό για τα τραύματα.

Θυμάρι

Το θυμάρι βοήθησε τη μελισσοτροφία. Κλαδί θυμαριού χρησιμοποιούν στο πατητήρι για να περάσει ο μούστος και να μείνουν τα στέμφυλα, αλλά και για αρωματιστεί το κρασί. Επίσης θυμάρι τοποθετούσαν στο άνοιγμα του βαρελιού, για να αρωματιστεί το νέο κρασί.

Θρούμπι

Με το θρούμπι αρωμάτιζαν τα τυριά στην άλμη.

Καλάνθρωπος ή λυχναράκι

Στα καντήλια αντί φυτίλι έβαζαν έναν κάλυκα καλάνθρωπου.

Καλάμι

Το χρησιμοποιούν στις στέγες των σπιτιών, στο πλέξιμο καλαθιών, κοφινιών και για απανεμιά και σκίαση. Με καλάμι φτιάχνονταν πολλά παιδικά παιχνίδια, όπως χαρταετοί, ανεμόμυλοι, σουραύλια, φλογέρες, κ.α.

Καπνόχορτο

Τα φύλλα του είναι γιατρικό για τις αιμορροΐδες.

Κρεμμυδασκέλλα

Προστατευτικές και μαγικές ιδιότητες, της αποδίδονται, φυτό που υπόσχεται καλή χρονιά.

Κρίνος της θάλασσας

Πριν τις καταστροφές του τουρισμού, διαμόρφωναν το «οσφρητικό περιβάλλον» στα παραλιακά μέρη.

Κρόκος

Με το όνομα ζαφορά ή σαφράνα, ένα είδος κρόκου, χρησιμοποιήθηκε για χρωστική ουσία κίτρινη.


 

Συνεχίζεται στο επόμενο φύλλο Νο 457

Πηγές: «Κυκλάδες» Γαϊδουράγκαθα, ποιήματα και φίδια, του Χρίστου Γεωργούση.