Αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για τη βιοασφάλεια και τις απολυμάνσεις ζητεί ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Απεντομώσεων και Μυοκτονιών (ΣΕΑΜΕ), με αφορμή την εξέλιξη της ευλογιάς σε όλη την Ελλάδα αλλά και του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο και επισημαίνει τα κρίσιμα κενά στο θέμα των απολυμάνσεων στις μονάδες.
Όπως επισημαίνει σε ανακοίνωσή του, παρά τη λήψη επιμέρους μέτρων, δεν υφίσταται έως σήμερα ένα ενιαίο και σαφές θεσμικό πλαίσιο για τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και τον έλεγχο των απολυμαντικών εφαρμογών. Ως αποτέλεσμα, οι απολυμάνσεις εφαρμόζονται αποσπασματικά, χωρίς ενιαίες προδιαγραφές και χωρίς υποχρεωτική επιστημονική εποπτεία.
Στις 4 Φεβρουαρίου 2026, τονίζει, δημοσιεύθηκε σχετική επιστημονική αναφορά της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), στην οποία διαπιστώνονται, μεταξύ άλλων, κενά στην εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας. Αν και τα κενά αυτά δεν εξειδικεύονται περαιτέρω, επιβεβαιώνεται η ανάγκη ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων.
Ο ΣΕΑΜΕ εξηγεί, έχει ήδη υποβάλει συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες προτάσεις προς την Πολιτεία, με σκοπό την ουσιαστική ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας και την προστασία του ζωικού κεφαλαίου, της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος.
Ειδικότερα, έχουν πραγματοποιηθεί δύο συναντήσεις στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (18.09.2025 και 25.11.2025) με τον αρμόδιο γενικό γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κατά τις οποίες παρουσιάστηκαν αναλυτικά τα υφιστάμενα θεσμικά και επιχειρησιακά κενά στον τομέα των απολυμάνσεων, καθώς και συγκεκριμένες και εφαρμόσιμες προτάσεις για την κάλυψή τους. Παράλληλα, έχει υποβληθεί ολοκληρωμένο υπόμνημα, αναδεικνύοντας την ανάγκη άμεσης θεσμικής παρέμβασης για την ενίσχυση της βιοασφάλειας. Η απολύμανση, ιδίως σε συνθήκες επιζωοτιών υψηλής μεταδοτικότητας, αποτελεί κρίσιμο μέτρο βιοασφάλειας, το οποίο απαιτεί:
-Επιλογή εγκεκριμένων βιοκτόνων σκευασμάτων, κατάλληλων για τον εκάστοτε οργανισμό-στόχο
-Τήρηση των εγκεκριμένων αραιώσεων και των πεδίων εφαρμογής
-Σχεδιασμό και υλοποίηση υπό την ευθύνη κατάλληλα καταρτισμένου επιστημονικού προσωπικού
Στη χώρα μας, όπως λέει, ο θεσμός του επιστημονικού υπεύθυνου αποτελεί σημαντική θεσμική κατάκτηση για την ασφαλή και επιστημονικά τεκμηριωμένη παροχή υπηρεσιών στον τομέα της διαχείρισης επιβλαβών εντόμων και τρωκτικών (Απεντόμωση – Μυοκτονία), για τη προστασία της Δημόσιας Υγείας και της Κτηνοτροφίας.
Σε κρίσιμες περιόδους, όπως η τρέχουσα, όπου η βιοασφάλεια δοκιμάζεται από την εξέλιξη σοβαρών επιζωοτιών, είναι αναγκαίο το διαθέσιμο επιστημονικό δυναμικό να αξιοποιείται ουσιαστικά και με οργανωμένο τρόπο, στο πλαίσιο ενός σαφούς και λειτουργικού θεσμικού σχεδιασμού.
Ο ΣΕΑΜΕ υπογραμμίζει ότι η αποτελεσματική βιοασφάλεια δεν μπορεί να εξαντλείται σε μεμονωμένα ή αποσπασματικά μέτρα. Αντιθέτως, απαιτεί ολοκληρωμένο πλάνο διαχείρισης, το οποίο να περιλαμβάνει συντονισμένο σχεδιασμό, επιστημονική εποπτεία, ορθές απολυμαντικές εφαρμογές, έλεγχο διαβιβαστών μέσω απεντόμωσης και μυοκτονίας, διαδικασίες ιχνηλασιμότητας και μηχανισμούς ελέγχου της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων.
Η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων, λέει, δεν εξαρτάται μόνο από την εφαρμογή τους, αλλά κυρίως από τον ορθό σχεδιασμό και τον έλεγχο κρίσιμων παραμέτρων, όπως ο χρόνος επαφής, οι συγκεντρώσεις, το οργανικό φορτίο και οι επιφάνειες εφαρμογής.
Ιδιαίτερη ανησυχία – σημειώνει – προκαλεί η δημόσια αναφορά σε πρακτικές όπως η χρήση άχυρου εμποτισμένου σε υγρό ασβέστη σε εισόδους εκτροφών και αγροτικούς δρόμους, ως μέσο απολύμανσης. Πρόκειται για μεθόδους αμφίβολης αποτελεσματικότητας, οι οποίες ενδέχεται να δημιουργούν πρόσθετους κινδύνους (ενδεικτικά για την οδική ασφάλεια) και δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της ισχύουσας εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με τη χρήση βιοκτόνων προϊόντων.
Παράλληλα, τονίζει, η απουσία ανοικτού και εύχρηστου μητρώου εγκεκριμένων απολυμαντικών προϊόντων δυσχεραίνει την ορθή επιλογή και χρήση τους, καθώς και τον αποτελεσματικό έλεγχο των εφαρμογών. Οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις είναι ήδη ορατές. Η ευλογιά των προβάτων παρουσιάζει εξάπλωση, ενώ η εμφάνιση αφθώδους πυρετού δημιουργεί αυξημένο επίπεδο κινδύνου για την πρωτογενή παραγωγή. Και ζητεί τέλος πάντων , το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να λάβει υπόψη τις προτάσεις ώστε να υπάρξει ένα συνεκτικό κι αποτελεσματικό πλαίσιο βιοασφάλειας.
