Newsroom
Έντονες πιέσεις θα δεχτούν τα ελληνικά νοικοκυριά, αν συνεχιστεί η ενεργειακή κρίση. Το κόστος αυτής της διαδικασίας, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συνδικαλιστικό Ινστιτούτο – ΕΤUI αναμένεται να κοστίσει στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά ως και 1.800 ευρώ επιπλέον τον χρόνο, αν δεν υπάρξουν μέτρα. Η Ελλάδα αν και έχει αυξήσει θεαματικά τα μεγέθη της στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) εξακολουθεί να έχει πολύ ακριβές τιμές στο ρεύμα, τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τις επιχειρήσεις. Στα νησιά του Αιγαίου, όπως και στην Πάρο οι τιμές είναι ακόμη πιο τσιμπημένες σε τρόφιμα, ποτά κ.ά., λόγω του μεταφορικού κόστους. Επομένως το ποσό αναμένεται να είναι ακόμη μεγαλύτερο, δηλαδή πάνω από 2.000 ευρώ σε νησιά των Κυκλάδων.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ήδη έφερε υψηλές ανατιμήσεις στα καύσιμα αλλά και μεγαλύτερη ακρίβεια στα τρόφιμα, εξαιτίας του μεταφορικού κόστους. Ακόμα και αν η εκεχειρία τηρηθεί και η κίνηση των πλοίων στα Στενά του Ορμούζ αποκατασταθεί, ο ενεργειακός εφοδιασμός της Ευρώπης θα αργήσει να εξομαλυνθεί, πιέζοντας τις τιμές ανοδικά.
Τα συνδικάτα, σύμφωνα με το in.gr ζητούν δραστικά μέτρα από την ΕΕ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους. Μετά την αύξηση κατά 50% της τιμής του αργού πετρελαίου από την έναρξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή, εκτιμήσεις του Ευρωπαϊκού Συνδικαλιστικού Ινστιτούτου καταδεικνύουν τις επιπτώσεις που θα έχει στα νοικοκυριά μια αύξηση του ενεργειακού κόστους κατά 50%, εάν διατηρηθεί σε αυτό το επίπεδο για έναν χρόνο:
Ο μέσος ετήσιος λογαριασμός ενέργειας στην ΕΕ θα αυξηθεί από 3.792 ευρώ σε 5.688 ευρώ – το 12% των συνολικών δαπανών των νοικοκυριών.
Ο μέσος ετήσιος λογαριασμός ενέργειας θ’ αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 10% όλων των δαπανών των νοικοκυριών στην πλειοψηφία των κρατών μελών και περισσότερο από το 15% σε έξι κράτη μέλη.
Ο μέσος ετήσιος λογαριασμός ενέργειας θα κοστίζει 2.000 ευρώ περισσότερο σε 11 κράτη μέλη.
Εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων (ETUC), τα παραπάνω στοιχεία δείχνουν ότι η ΕΕ χρειάζεται βαθιές ενεργειακές μεταρρυθμίσεις για να μειώσει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Παρόλα αυτά οι κακές σχέσεις με τη Ρωσία επιτείνουν το πρόβλημα. Υπολογίζεται ότι 4 φορές παραπάνω κοστίζουν οι ενέργειες των Ευρωπαίων αξιωματούχων, μετά τις κακές σχέσεις με τον Πούτιν.
Ακόμη και πριν τη νέα κρίση στη Μέση Ανατολή 47,5 εκατομμύρια άνθρωποι στην ΕΕ (10% του πληθυσμού) δεν μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά να θερμάνουν τα σπίτια τους – συμπεριλαμβανομένων 23,7 εκατομμυρίων εργαζομένων. Η Ευρώπη χάνει ήδη 27.000 θέσεις εργασίας στον τομέα της μεταποίησης κάθε μήνα τα τελευταία δύο χρόνια, κυρίως λόγω των τιμών της ενέργειας.
Η ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, η ενεργειακή φτώχεια πλήττει με τους πιο ήπιους υπολογισμούς, πάνω από 2 στα 10 νοικοκυριά, που αδυνατούν οικονομικά να κρατήσουν το σπίτι τους επαρκώς ζεστό το χειμώνα και δροσερό το καλοκαίρι. Πρόκειται για ποσοστό διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και το υψηλότερο στην Ευρώπη μαζί με τη Βουλγαρία.
Την ίδια στιγμή, πάνω από 4 στα 10 νοικοκυριά στην Ελλάδα δυσκολεύονται να πληρώσουν τους πάγιους λογαριασμούς, συμπεριλαμβανομένων και των τιμολογίων ενέργειας. Πρόκειται επίσης για το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη, κατατάσσοντας την Ελλάδα σε χειρότερη θέση από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Κροατία.
Η κατάσταση είναι πολύ χειρότερη για τα φτωχά νοικοκυριά. Σχεδόν 4 στα 10 δεν μπορούν να εξασφαλίσουν συνθήκες θερμικής άνεσης στο σπίτι τους. Μάλιστα 8 στα 10 δυσκολεύονται να εξοφλήσουν τους λογαριασμούς, με το ρεύμα να είναι ο μεγάλος πονοκέφαλος.
Οικογενειακές δαπάνες
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Ινστιτούτου ETUI, το μέσο ευρωπαϊκό νοικοκυριό ξοδεύει για ενέργεια το 8,5% του οικογενειακού προϋπολογισμού. Μεσοσταθμικά το ποσοστό αυτό μεταφράζεται σε 3.792 ευρώ τον χρόνο, σε σύνολο ετήσιων οικογενειακών δαπανών 47.023 ευρώ (με βάσει εκτιμήσεις προσαρμοσμένες για το 2025). Στην Ελλάδα όμως αυτό το ποσό έχει εκτοξευθεί μετά την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ, συγκριτικά με τους μισθούς.
Το εκτιμώμενο επιπλέον ευρωπαϊκό κόστος στα νοικοκυριά, αν αυξηθούν οι τιμές ενέργειας κατά 50%, υπολογίζεται σε 1.896 ευρώ σε βάθος ενός χρόνου. Αν το νοικοκυριό δεν βάλει «χέρι» στις αποταμιεύσεις του για να διατηρήσει το ίδιο επίπεδο κατανάλωσης, οι δαπάνες για ενέργεια θα αυξηθούν κατά 4%, και θα αγγίξουν το 12,1% του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Τι προβλέπεται για την Ελλάδα
Σύμφωνα με το μοντέλο του ΕΤUI, ένα μέσο νοικοκυριό στην Ελλάδα εκτιμάται ότι ξοδεύει ετησίως για ενέργεια (καύσιμα κίνησης ΙΧ, ρεύμα, φυσικό αέριο/πετρέλαιο θέρμανσης κ.λπ), 3.209 ευρώ. Σε ένα σενάριο που προβλέπει αύξηση των τιμών ενέργειας κατά 50%, υπολογίζεται ετήσια επιβάρυνση γύρω στα 1.605 ευρώ, την ώρα που οι τιμές ήδη είναι αυξημένες.
Οι υπολογισμοί του Ινστιτούτου εκτιμούν ότι μετά τις αυξήσεις, το κόστος δαπανών ενέργειας για τα ελληνικά νοικοκυριά θα αυξηθεί κατά 3,4%, αγγίζοντας το 10,2% του ετήσιου προϋπολογισμού. Αρκεί να φανταστεί κάποιος πως οι εκτιμήσεις του ΕΤUI γίνονται με βάση έναν ετήσιο οικογενειακό προϋπολογισμό ύψους 43.979 ευρώ. Πρόκειται για σχεδόν διπλάσιο ποσό από τις δαπάνες των ελληνικών νοικοκυριών που καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ και βέβαια με εντελώς διαφορετικούς μισθούς.
