Σε μια εποχή που τα νοσοκομεία και τα ιατρεία φτάνουν στο όριο των δυνατοτήτων τους, η φωνή του ειδικού προσφέρει πρακτικές συμβουλές.
Στο πλαίσιο της εκπομπής «Οι ειδήσεις… αλλιώς» στον ParosVoice.com, ο παρουσιαστής Νίκος Ραγκούσης-Λουτάρης μίλησε τηλεφωνικά με την παιδίατρο Ειρήνη Γιαννάτου, αναζητώντας απαντήσεις στο τεράστιο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες λόγω της ταυτόχρονης κυκλοφορίας της εποχιακής γρίπης (τύπου Α), του κορωνοϊού και του αναπνευστικού (RSV).
Η «τριπλή επιδημία»
Η κ. Γιαννάτου επιβεβαίωσε αυτό που πολλοί γονείς βιώνουν στην πράξη: Οι τελευταίες δύο εβδομάδες έχουν φέρει μια εντυπωσιακή αύξηση σε περιστατικά γρίπης Α, η οποία συνοδεύεται παράλληλα από κρούσματα κορωνοϊού και RSV.
Ένα σημαντικό παράγοντα για αυτή την έξαρση, όπως ανέφερε, είναι η επιστροφή των εκδρομέων από τις χριστουγεννιάτικες διακοπές, με τα παιδιά να επιστρέφουν σε κοινότητες και σχολεία φέρνοντας μαζί τους διάφορους ιούς.
Όμως, η ίδια τόνισε από την αρχή μια κρίσιμη διάκριση: «Η γρίπη είναι μια ίωση. Δεν είναι όμως μια απλή ίωση όπως λέμε το κοινό κρυολόγημα». Αυτή η διαφοροποίηση αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για τη σωστή αντιμετώπιση. Η γρίπη, εξήγησε, έχει μια «βαριά κλινική εικόνα» και χαρακτηριστικά που την ξεχωρίζουν:
– Πυρετός υψηλής διάρκειας: Δεν είναι ασυνήθιστο τα παιδιά να παρουσιάζουν πυρετό για 7 έως 8 ημέρες.
– Διφασική πορεία: Ένα ιδιαίτερα παραπλανητικό χαρακτηριστικό. Ο πυρετός μπορεί να υποχωρήσει για 1-2 ημέρες, δίνοντας την ψευδαίσθηση της βελτίωσης, μόνο για να επιστρέψει ξανά.
– Βαρύς, χαρακτηριστικός βήχας: Συχνά εμφανίζεται ένας «λαρυγοτραχειακός βήχας», ο οποίος περιγράφεται ως «βαθύς, σαν να βυθίζεται το παιδί μέσα σε πηγάδι και κάνει αντίλαλο». Αυτός ο βήχας είναι εξαντλητικός, ενοχλητικός και μπορεί να οδηγήσει σε έμετο.
Συστηματικά συμπτώματα: Πέραν των αναπνευστικών, η γρίπη μπορεί να επιτεθεί και στο γαστρεντερικό σύστημα, προκαλώντας πόνο και διάρροια. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν τα παιδιά παραπονούνται για μυαλγίες – πόνους στα πόδια και τους μύες.
Θεραπεία ή υποστήριξη;
Όταν ο κ. Ραγκούσης-Λουτάρης ρώτησε για τη θεραπεία, η απάντηση της Δρ. Γιαννάτου ήταν κατηγορηματική και διαφωτιστική: «Οι ιώσεις δεν έχουν θεραπεία… θα κάνουν το δικό τους κύκλο και θα φύγουν μόνες τους».
Αυτή η δήλωση απομυθοποιεί μια ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση. Η αντιμετώπιση της γρίπης, όπως και των περισσότερων ιώσεων, δεν στοχεύει στην εξάλειψη του ιού, αλλά στη υποστήριξη του οργανισμού μέχρι να τον νικήσει το ανοσοποιητικό σύστημα.
Τα μέτρα υποστήριξης που ανέφερε είναι γνωστά, αλλά συχνά υποτιμημένα: καλή ενυδάτωση, αντιπυρετικά για την ανακούφιση, ζεστά μπάνια για τη βοήθεια της απελευθέρωσης του βλέννας κλπ.
Όλα αυτά δεν «θεραπεύουν», αλλά κάνουν την πορεία της ασθένειας πιο ανεκτή και αποτρέπουν επιπλοκές από αφυδάτωση ή υπερπυρεξία.
Όσον αφορά τα φάρμακα, η κ. Γιαννάτου ανέφερε το Ταμιφλού, ένα αντιϊικό που χορηγείται με ιατρική συνταγή. Ωστόσο, τονίζεται ότι δεν είναι φάρμακο πρώτης γραμμής για κάθε περίπτωση.
Χορηγείται κυρίως σε βαριές κλινικές εικόνες (όταν το παιδί έχει υπνηλία, δεν μπορεί να πάρει υγρά, έχει έντονη κακουχία) ή σε παιδιά με υποκείμενα νοσήματα που τους αυξάνουν τον κίνδυνο για επιπλοκές.
Ένα συνηθισμένο λάθος
Ένα από τα πιο σημαντικά μηνύματα της συζήτησης αφορά τη χρήση αντιβιοτικών. «Η αντιβίωση θεραπεύει μικροβιακές λοιμώξεις, δν θεραπεύει ιώσεις», δήλωσε.
Η απαίτηση από γονείς για «μια αντιβίωση να τελειώνουμε γρηγορότερα» είναι αβάσιμη και επικίνδυνη.
Πότε χτυπάμε την πόρτα του γιατρού
Η κ. Γιαννάτου πρότεινε μια λογική προσέγγιση. Γονείς μπορούν να παρακολουθούν το παιδί στο σπίτι εάν:
Ο πυρετός είναι «μέτριος» και ελέγχεται με αντιπυρετικά.
Το παιδί παραμένει καλά ενυδατωμένο και δέχεται υγρά.
Εμφανίζει σημεία βελτίωσης όταν πέφτει ο πυρετός (παίζει, τρώει λίγο).
Το «κόκκινο» κουμπί που απαιτεί άμεση επικοινωνία με τον γιατρό ή επίσκεψη είναι:
Υπνηλία, κακή γενική κατάσταση ακόμα και όταν πέφτει ο πυρετός.
Αδυναμία λήψης υγρών και σημεία αφυδάτωσης (ξηρό στόμα, έλλειψη δακρύων, σπάνια ούρηση).
Δύσπνοια ή αναπνευστική δυσχέρεια.
Έντονοι πόνοι (κεφάλι, λαιμός, πόδια).
Πρόληψη
Στο μέτωπο της πρόληψης, οι συμβουλές της κ. Γιαννάτου ήταν σαφείς και βασισμένες σε αποδεδειγμένα μέτρα:
Υγιεινή των χεριών: Συχνοί και σωστοί καθαρισμοί.
Αερισμός: Καλός αερισμός των εσωτερικών χώρων.
Προσωπική υγιεινή: Αποφυγή του αγγίγματος προσώπου (ματιών, μύτης, στόματος) με μη πλυμένα χέρια.
Κοινωνική ευθύνη: Το άρρωστο παιδί πρέπει να μένει στο σπίτι. Η μεταδοτικότητα ξεκινάει μία μέρα πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων και διαρκεί 7-10 ημέρες στα παιδιά. Η απομόνωση είναι κρίσιμη για τη διακοπή της αλυσίδας μετάδοσης.
Ο εμβολιασμός
«Ο βασιλιάς της πρόληψης είναι ο εμβολιασμός», δήλωσε η παιδίατρος.
Παραδέχτηκε ότι η αποτελεσματικότητα του εμβολίου της γρίπης σε παιδιά είναι περίπου 60-65%, κάτι που μπορεί να αποθαρρύνει κάποιους. Ωστόσο, επεσήμανε ότι αυτό σημαίνει ότι στα 10 εμβολιασμένα παιδιά, τα 6-7 προστατεύονται από μια σοβαρή νόσηση – ένα ποσοστό που είναι πολύ σημαντικό για μια λοίμωξη.
