Η πρόσφατη απόφαση της Π.Ε.Δ. Νοτίου Αιγαίου, με την οποία οι δήμαρχοι των Κυκλάδων εμφανίζονται να αντιτίθενται στις λεγόμενες «στρατηγικές επενδύσεις», είναι μνημείο υποκρισίας. Όχι επειδή δεν είναι σωστή η διαπίστωση των συνεπειών, αλλά επειδή αυτή η διαπίστωση γίνεται ακριβώς απ’ αυτούς που στήριξαν και προώθησαν το ίδιο μοντέλο ανάπτυξης, με τις ίδιες συνέπειες.
Για χρόνια, οι δημοτικές αρχές, χαιρετίζουν τις «επενδύσεις», υπερψηφίζουν χωροταξικά εργαλεία, αποδέχονται Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, επιδίδονται σε έργα «βιτρίνας» και ξοδεύουν εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ για την διαφήμιση του «τουριστικού προϊόντος» την ίδια στιγμή που για τις λαϊκές ανάγκες δεν υπάρχουν περιθώρια. Αποτελούν το μακρύ χέρι της κεντρικής διοίκησης και μαζί με τις κυβερνήσεις κάθε φορά χειροκροτούσαν και καμάρωναν για την «ατμομηχανή της οικονομίας», το «τουριστικό θαύμα», τα ρεκόρ αφίξεων, εισπράξεων και κερδών, που στηρίζονται στην υπερεκμετάλλευση μέχρι εξάντλησης των εργαζομένων.
Τα αποτελέσματα τα βιώνουμε ήδη σήμερα σε πολλά νησιά: αλλοίωση του φυσικού πλούτου και του μοναδικού κάλλους των Κυκλάδων, εξάντληση υδάτινων πόρων, υποβάθμιση εδαφών και τοπίων, κορεσμός υποδομών, υποτυπώδεις υπηρεσίες υγείας, σχολεία χωρίς δασκάλους, έλλειψη παιδικών σταθμών και υποδομών για αθλητική και καλλιτεχνική δημιουργική δραστηριότητα των νέων, κοινωνίες που δεν αντέχουν πια να ζήσουν στον ίδιο τους τον τόπο.
Την ίδια στιγμή οι κομματικές οργανώσεις του ΚΚΕ στα νησιά έκρουαν επίμονα τον κώδωνα του κινδύνου. Προειδοποιούσαν ότι η «ανάπτυξη» τους δεν είναι για όλους. Είναι για λίγους. Οδηγεί στη λεηλασία των όρων ζωής και εργασίας των εργαζομένων και μικροεπαγγελματιών των νησιών. Δεν υπηρετεί τις τοπικές κοινωνίες, αλλά τα κέρδη μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων του τουρισμού και της ναυτιλίας που έρχονται σε κόντρα με την ικανοποίηση των πραγματικών αναγκών των νησιωτών. Οι προειδοποιήσεις αυτές λοιδορήθηκαν ως «ιδεοληπτικές», «αντιαναπτυξιακές», «εκτός εποχής». Σήμερα όμως επιβεβαιώνονται με τον πιο σκληρό τρόπο.
Ιδιαίτερη ειρωνεία προκαλεί το γεγονός ότι οι δήμαρχοι του Νοτίου Αιγαίου, που εδώ και χρόνια λειτουργούν εντός του πλαισίου της ελεύθερης αγοράς και της επιχειρηματικής «ανάπτυξης», «πέφτουν από τα σύννεφα». Ανακαλύπτουν ξαφνικά τη φέρουσα ικανότητα, μιλούν για υπερτουρισμό, ζητούν τώρα κανόνες και έλεγχο της αγοράς. Ζητούν δηλαδή αυτό που το ίδιο το σύστημα που υπηρέτησαν δεν μπορεί να προσφέρει. Τι έγινε; Μετάνιωσαν; Άλλαξαν στάση και κοσμοθεωρία; Μοιάζει αντιφατικό αλλά δεν είναι. Ο καπιταλισμός έχει νόμους οι οποίοι λειτουργούν αντικειμενικά. Είτε το θέλουμε, είτε όχι. Κι ένας από τους βασικότερους είναι η συγκέντρωση του κεφαλαίου, το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό! Τα ίδια, λοιπόν επιχειρηματικά συμφέροντα (τα μεγάλα ψάρια δηλαδή) που εξυπηρετούσαν μέχρι σήμερα με την πολιτική τους, προσπαθούν να προστατεύσουν και με την αντίθεσή τους στις «στρατηγικές επενδύσεις», καθώς απ’ ότι φαίνεται έρχονται μεγαλύτερα! Γιατί οι στρατηγικές επενδύσεις, τα ΕΣΧΑΣΕ και τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια δεν είναι «παρεκκλίσεις» από μια δήθεν «υγιή και βιώσιμη» καπιταλιστική ανάπτυξη, είναι ο κανονικός τρόπος λειτουργίας του καπιταλιστικού δρόμου ανάπτυξης με κριτήριο το κέρδος.
Και το κέρδος, ως γνωστόν, όχι μόνο δεν διστάζει να θυσιάσει τις ανάγκες μας, τα δικαιώματά μας, το περιβάλλον, την υγεία μας, αλλά ακόμα και την ίδια την ανθρώπινη ζωή. Την πολιτική του κέρδους υπηρετούν κι όσοι χειροκροτούν την πολεμική οικονομία και δηλώνουν «ασφαλείς» με τις Belharra, που θα χρησιμοποιηθούν στις ανοιχτές θάλασσες εξυπηρετώντας τους νατοϊκούς σχεδιασμούς, γνωρίζοντας πως αυτή η πολιτική αποψιλώνει Δήμους, Παιδεία και Υγεία, ακόμα και τον ίδιο τον τουρισμό ιδιαίτερα στις Κυκλάδες. Δεν έχουν αλλάξει ρότα λοιπόν. Στη πραγματικότητα ζητούν «καλύτερη» διαχείριση της καταστροφής χωρίς να αγγίζουν τη λογική που τη γεννά.
Τα νησιά όμως δεν αντέχουν άλλες διαχειριστικές αυταπάτες. Οι εργαζόμενοι, οι αυτοαπασχολούμενοι, οι μικροί επιχειρηματίες δεν έχουν κανένα συμφέρον να στοιχηθούν πίσω από τα συμφέροντα των μεγαλοεπιχειρηματιών των νησιών που νιώθουν να απειλούνται. Να βάλουν μπροστά τις δικές τους ανάγκες για αξιοπρεπή ζωή και εργασία, για δικαιώματα σε παιδεία, υγεία, στέγη, ελεύθερο δημιουργικό χρόνο, πολιτισμό, αθλητισμό, όλα αυτά που πρέπει να απολαμβάνουμε σε μια κοινωνία του 21ου αιώνα.
Όσοι σήμερα δηλώνουν έκπληκτοι, ας αναλάβουν τις ευθύνες τους. Και όσοι πραγματικά θέλουν να υπερασπιστούν τα νησιά, ας συγκρουστούν, όχι μόνο με τα συμπτώματα, αλλά κυρίως με την αιτία, με τη λογική του καπιταλισμού, της κερδοφορίας, με την αντιμετώπιση του τουρισμού και της αναψυχής όχι ως δικαίωμα για όλους, αλλά ως εμπόρευμα και προνόμιο για όλο και λιγότερους.
21/1/2026
ΤΟΜΕΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΟΤΙΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ
