Την 9η Φεβρουαρίου γιορτάστηκε η μέρα της ελληνικής γλώσσας. Πρόκειται για μία γλώσσα, που μιλιέται και γράφεται μαζί με την κινεζική τις περισσότερες χιλιετίες.
Είναι συγκλονιστικό ότι ένας Έλληνας μαθητής, ακόμη και του δημοτικού μπορεί να χρησιμοποιεί στον προφορικό ή τον γραπτό λόγο λέξεις ή φράσεις κι αποφθέγματα, που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι πρόγονοί του.
Στον γαλλικό ιστότοπο «Εθνολόγος» (ethnologue.com) έχει σημειωθεί πως πάνω από 600 γλώσσες είναι εξαφανισμένες. Υπολογίζεται πως μέσα σε 60 χρόνια χάθηκαν περίπου 230 γλώσσες και διάλεκτοι. Σήμερα η παγκόσμια κοινότητα μιλά περίπου 7.150 γλώσσες κι εξ αυτών το 40% έως 50% απειλείται με εξαφάνιση.
Γλώσσες, που έχουν γραφή είναι σαφώς πιο δύσκολο να χαθούν. Όμως κι ο ήχος της γλώσσας είναι σημαντικός. Το ελληνικό σχολείο στο πλαίσιο της ομογενοποίησης ενοποίησε τη γλώσσα αλλά «κρέμασε» τις διαλέκτους.
Το παριανό ιδίωμα εξαιτίας της σχολικής δομής, των εμπορικών σχέσεων με την Αττική και της κοσμοπολίτικης αύρας του νησιού σιγά σιγά χάνεται. Και μαζί μ’ αυτό εξαφανίζεται και η μουσικότητα. Τα «κοψίματα» στις φράσεις, μοιάζουν με μικρά κύματα, που τα αντιλαμβάνεσαι, όταν μιλάς με παλιούς Παριανούς. Αυτή η μουσικότητα στον ήχο διατρέχει την ομιλία των Κυκλαδιτών αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και μία υπενθύμιση της ιστορίας των νησιών. Διαφορετικό ήχο έχουν οι Κυκλάδες, αλλιώτικο η Κρήτη, η Σάμος, η Λέσβος, τα νησιά του Ιονίου και συνδέεται με την ιστορία τους.
Η προστασία της ελληνικής γλώσσας, όμως, καταντά επιδερμική, όταν δεν την προστατεύουν οι ίδιοι οι κάτοικοί της. Σε ορισμένες πανεπιστημιακές σχολές, σε συνέδρια οικονομικών, επιχειρηματικότητας, στον τουρισμό, στον αθλητισμό, μέσα στην Ελλάδα ο λόγος ξεφεύγει στα αγγλικά` ακόμη κι αν υπάρχουν ωραιότατες ελληνικές λέξεις, που αποδίδουν ακριβώς το ίδιο νόημα.
Ο ακαδημαϊκός Ξενοφώντας Ζολώτας είχε εξηγήσει με τον πιο πειστικό τρόπο πως τα αγγλικά βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό σε δάνεια από τα ελληνικά. Ο πλούτος των εκφράσεων της ελληνικής γλώσσας, η καθαρότητά της στα νοήματα, η δομή της, την κάνουν μοναδική. Καταντά, δε, γελοίο όταν ακούς ανθρώπους που χρησιμοποιούν ξένες λέξεις, ενώ είναι δάνεια από τα ελληνικά.
Οι νεότερες γενιές Παριανών, που ζουν στο εξωτερικό έχουν ανάγκη κι αυτοί να συνδεθούν με την πατρίδα τους μέσω της γλώσσας. Η πεζογραφία, η ποίηση, οι εφημερίδες, τα περιοδικά, οι καλές τηλεοπτικές εκπομπές προωθούν την ελληνική γλώσσα. Οι Ιταλοί σέβονται τη γλώσσα τους. Οι Γάλλοι το ίδιο. Όμως, το φαινόμενο της ελληνικής γλώσσας με λατινικούς χαρακτήρες («greeklish») έχει πάρει διαστάσεις στο διαδίκτυο.
Τα επόμενα χρόνια ο ελληνισμός, αν δεν παρθούν σοβαρά μέτρα κι όχι ασπιρίνες για το δημογραφικό, είναι δεδομένο ότι θα συρρικνωθεί. Η ελληνική γλώσσα θα πιεστεί κι άλλο. Επομένως, δεν αρκεί απλά να τη γιορτάζουμε. Οφείλουμε να τη σεβόμαστε και να την προστατεύουμε, πρώτοι απ΄ όλους εμείς. Κι αυτό το μήνυμα οφείλουμε να το μεταλαμπαδεύσουμε και στις νεότερες γενιές.
Άννα Στεργίου
