Για άλλη μια φορά αυτή η δημοτική αρχή απέδειξε περίτρανα ότι όλα γίνονται… «στο πόδι». Ένα ζήτημα ορθολογικού σχεδιασμού, αντιμετωπίστηκε επιπόλαια, χωρίς τεκμηριωμένη αιτιολόγηση και «δίχασε» την κοινωνία.
Με αφορμή τις πρόσφατες αποφάσεις του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Πάρου – Αντιπάρου για την φορτοεκφόρτωση αδρανών και άλλων υλικών, αναπτύχθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μια συζήτηση, που δυστυχώς απομακρύνεται από την ουσία. Άλλοι θεωρούν ότι η αντίδραση των κατοίκων του Πίσω Λιβαδιού αποτελεί εμπόδιο στην επίλυση ενός χρόνιου προβλήματος της Παροικιάς. Άλλοι υποστηρίζουν ότι η Παροικιά έχει επιβαρυνθεί επί δεκαετίες και ότι κάποια στιγμή πρέπει να ληφθούν αποφάσεις, ακόμη κι αν αυτές μεταφέρουν μέρος της δραστηριότητας αλλού.
Όμως, αυτή είναι μια εντελώς λανθασμένη βάση συζήτησης. Δεν μπορεί η ανάγκη να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα ενός λιμανιού να αποτελεί άλλοθι για τη δημιουργία νέων προβλημάτων σε ένα άλλο. Ούτε η δικαιολογημένη αγανάκτηση μιας τοπικής κοινωνίας για μια χρόνια εκκρεμότητα μπορεί να μετατρέπεται σε επιχείρημα για την επιβάρυνση μιας άλλης. Πρόκειται για μια απόφαση που δίνει τη δυνατότητα χρησιμοποίησης δύο λιμανιών, χωρίς όμως να εξειδικεύει επαρκώς τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες εφαρμογής της.
Και εδώ ακριβώς αρχίζουν τα ουσιαστικά ερωτήματα:
Πού θα κινηθούν τα φορτηγά;
Πού θα περιμένουν;
Με ποιες υποδομές;
Το Πίσω Λιβάδι είναι ένας μικρός λιμενικός χώρος, ενταγμένος σε έναν οικισμό με συγκεκριμένη πολεοδομική και κυκλοφοριακή φυσιογνωμία. Η φορτοεκφόρτωση σημαίνει πλοία, φορτηγά, κινήσεις βαρέων οχημάτων, αναμονές, ελιγμούς, φορτοεκφορτώσεις και αυξημένες απαιτήσεις ασφάλειας.
Πού ακριβώς θα κινούνται αυτά τα οχήματα;
Ποια διαδρομή θα ακολουθούν;
Υπάρχει επαρκές οδικό δίκτυο;
Πού θα σταθμεύουν ή θα περιμένουν μέχρι να προσεγγίσουν στο σημείο φόρτωσης;
Ποια είναι η δυνατότητα εξυπηρέτησης του λιμανιού από πλευράς βάθους και λιμενικών υποδομών;
Ποιος έχει ελέγξει και τεκμηριώσει ότι η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς κινδύνους για κατοίκους, εργαζόμενους και επισκέπτες;
Αυτά δεν είναι λεπτομέρειες. Είναι στοιχειώδεις προϋποθέσεις για να ληφθεί μια υπεύθυνη απόφαση. Και δεν πρόκειται για αυθαίρετες ανησυχίες.
Στα ίδια τα πρακτικά της συνεδρίασης, ο Λιμενάρχης επισημαίνει ότι η Παροικιά αντιμετωπίζει ήδη σοβαρό πρόβλημα χώρου για τα φορτηγά. Αναφέρει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο αριθμός τους ξεπερνά τα 40, ενώ προτείνει να εξεταστεί ακόμη και η αξιοποίηση δημοτικών χώρων στάθμευσης για την προσωρινή αναμονή τους. Και η δημοτική αρχή έχει με άλλη μια λανθασμένη απόφασή της έχει ήδη απαγορεύσει τις «Φιστικιές» ως χώρο στάθμευσης και προσωρινής αναμονής. Αντιλαμβανόμαστε, λοιπόν, πόσο σύνθετο είναι το πρόβλημα.
Η λύση όμως δεν μπορεί να είναι να μεταφέρουμε την πίεση σε έναν μικρότερο λιμένα, χωρίς προηγουμένως να έχουμε εξετάσει εάν διαθέτει τις κατάλληλες υποδομές.
Είναι απολύτως κατανοητή η αγανάκτηση των κατοίκων της Παροικιάς. Η συνύπαρξη επιβατικής και εμπορικής δραστηριότητας, οι φορτοεκφορτώσεις, η παρουσία βυτιοφόρων και οι περιορισμοί στον διαθέσιμο χώρο δημιουργούν μια κατάσταση που απαιτεί ουσιαστική και οριστική αντιμετώπιση. Κανείς δεν μπορεί να υποστηρίξει σοβαρά ότι αυτή η κατάσταση πρέπει να διαιωνίζεται.
Αλλά εξίσου σοβαρά δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι η λύση είναι να μεταφερθεί το πρόβλημα στο Πίσω Λιβάδι ή σε οποιονδήποτε άλλο οικισμό, χωρίς ολοκληρωμένο σχεδιασμό. Η Παροικιά χρειάζεται ένα λιμάνι που να εξυπηρετεί με ασφάλεια και επάρκεια τις εμπορικές και επιβατικές ανάγκες του νησιού. Το Πίσω Λιβάδι χρειάζεται να διατηρήσει τη λειτουργία και τη φυσιογνωμία του, χωρίς να φορτωθεί δραστηριότητες που ενδεχομένως δεν μπορεί να υποστηρίξει.
Δεν υπάρχει καμία αντίφαση ανάμεσα στις δύο αυτές ανάγκες. Αντίθετα, η αντιμετώπισή τους προϋποθέτει ενιαίο σχεδιασμό για το σύνολο των λιμενικών υποδομών της Πάρου. Εδώ βρίσκεται και η ουσία της δικής μας πολιτικής θέσης.
Η Λαϊκή Συσπείρωση δεν ανακάλυψε σήμερα την ανάγκη δημιουργίας εμπορικού λιμανιού. Την έχει αναδείξει διαχρονικά ως αναγκαία υποδομή για την Πάρο.
Η δημιουργία ενός κατάλληλα χωροθετημένου και οργανωμένου εμπορικού λιμένα, με τις αναγκαίες χερσαίες εγκαταστάσεις, χώρους αναμονής και στάθμευσης βαρέων οχημάτων, οδική σύνδεση και συστήματα ασφαλείας, αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για την αποσυμφόρηση του κεντρικού λιμανιού και την προστασία των οικισμών.
Το γεγονός ότι μια τέτοια υποδομή απουσιάζει από τον σχεδιασμό που παρουσιάζεται στο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο.
Η αναφορά στο Καμινάκι που την θεωρούμε ως λύση πρέπει να διεκδικηθεί και να επανεξεταστούν οι δυνατότητες χωροθέτησης, οι τεχνικές και περιβαλλοντικές προϋποθέσεις και το αναγκαίο οδικό δίκτυο. Το εμπορικό λιμάνι είναι υπόθεση ολόκληρης της Πάρου.
Ένα ακόμη ζήτημα που αναδεικνύεται είναι ο τρόπος με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις. Το γεγονός ότι ένα διοικητικό συμβούλιο έχει την αρμοδιότητα να αποφασίζει δε σημαίνει ότι αρκεί να ψηφίζει μια εισήγηση και να αφήνει τις κρίσιμες λεπτομέρειες για αργότερα.
Πού είναι η συγκεκριμένη κυκλοφοριακή και επιχειρησιακή μελέτη;
Πού είναι η τεκμηρίωση της επάρκειας των υποδομών στο Πίσω Λιβάδι;
Πού είναι το σχέδιο αντιμετώπισης της αναμονής των φορτηγών και της αποφυγής συγκρούσεων με τις υπόλοιπες λιμενικές δραστηριότητες;
Η ίδια η απόφαση θέτει ως προϋπόθεση την ασφαλή προσέγγιση και εκφόρτωση. Αυτό σημαίνει ότι η καταλληλότητα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη ούτε να εξαντλείται σε μια γενική διατύπωση. Η διοίκηση οφείλει να τεκμηριώνει τις επιλογές της πριν από την εφαρμογή τους και όχι να αναζητά λύσεις εκ των υστέρων, όταν θα έχουν ήδη δημιουργηθεί προβλήματα.
Η δε πρόβλεψη ότι η εταιρεία υποχρεούται να εξασφαλίζει την ασφαλή διακίνηση των οχημάτων, την καθαριότητα και την απρόσκοπτη λειτουργία των λιμανιών είναι αναγκαία, αλλά δεν υποκαθιστά την ευθύνη του φορέα διοίκησης να ελέγξει εάν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για την πραγματοποίηση της δραστηριότητας. Ας σταματήσουμε, λοιπόν, να αντιμετωπίζουμε κάθε διεκδίκηση ως αντιπαράθεση μεταξύ οικισμών.
Δεν είναι λύση να συνεχίζει να επιβαρύνεται η Παροικιά για να εξυπηρετηθούν οι εμπορικές ανάγκες του νησιού.
Δεν είναι λύση να επιβαρυνθεί το Πίσω Λιβάδι επειδή το κεντρικό λιμάνι δεν διαθέτει επαρκείς χώρους.
Δεν είναι λύση να χρησιμοποιηθεί η Νάουσα ή οποιοσδήποτε άλλος οικισμός ως εφεδρικός χώρος κάθε φορά που ο σχεδιασμός αποδεικνύεται ανεπαρκής.
Η λύση είναι να δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές, με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, επιστημονική τεκμηρίωση, διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες και σαφή κατανομή των λιμενικών χρήσεων. Αυτό ακριβώς υποστηρίζει η Λαϊκή Συσπείρωση. Δεν αντιπαραθέτουμε την Παροικιά με το Πίσω Λιβάδι.
Αντιπαραθέτουμε τη λογική του αποσπασματικού και πρόχειρου σχεδιασμού με την ανάγκη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για τις λιμενικές υποδομές του νησιού.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι σε ποιον οικισμό θα μεταφέρουμε τα φορτηγ’α.
Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί, ενώ οι ανάγκες του νησιού είναι γνωστές εδώ και δεκαετίες, εξακολουθούμε να προσπαθούμε να τις εξυπηρετήσουμε με ανεπαρκείς υποδομές, μεταφέροντας κάθε φορά το πρόβλημα από τη μία περιοχή στην άλλη.
Ας ξεπεράσουμε επιτέλους τον προβληματικό, ανόητο, ανούσιο και επιζήμιο… «τοπικισμό».
