Το πρωί ένας συνταξιούχος «άνοιξε μια κουβέντα» που όσο περνούσε η ώρα, έμοιαζε όλο και λιγότερο με προσωπική συζήτηση και όλο και περισσότερο με μια μικρή δημοσκόπηση της… «τρίτης ηλικίας».
Ψηφοφόρος της συντηρητικής παράταξης… «πάππου προς πάππου». Δεν είχε όμως καμία διάθεση να υπερασπιστεί την κυβέρνηση για όλα.
Το πρώτο που έφερε στο «τραπέζι» ήταν η ακρίβεια, οι τιμές των τροφίμων, ο ηλεκτρισμός, τα καύσιμα, τα ενοίκια και γενικότερα η δυσκολία να βγει ο μήνας. Ύστερα οι… «μεγάλες επιχειρήσεις». «Δεν μπορεί ο καθένας να κάνει ότι θέλει»… είπε. Και μαζί με αυτό η αγανάκτηση για τις μεγάλες εργολαβίες, τα δημόσια έργα που καθυστερούν ή σταματούν, οι διαπραγματεύσεις για νέες αυξήσεις του κόστους.
Μετά περάσαμε στον ΟΠΕΚΕΠΕ και στους αγρότες. Κι εκεί η συζήτηση δεν είχε καθόλου τη μορφή μιας τυφλής κομματικής αντιπαράθεσης. Υπήρχε η απαίτηση για τάξη, έλεγχο και δικαιοσύνη στις αγροτικές ενισχύσεις, αλλά και η αναγνώριση ότι ο πραγματικός αγρότης πρέπει να μπορεί να στηρίζεται σε ένα αξιόπιστο σύστημα. Και φυσικά, κάποια στιγμή η συζήτηση έφτασε στον Τσίπρα και στον Κατρούγκαλο.
Για τη χαμηλή του σύνταξή θεωρεί υπεύθυνη εκείνη την περίοδο και κυρίως τον νόμο Κατρούγκαλου που άλλαξε τον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων και οδήγησε στη συνέχεια στον επανυπολογισμό των παλαιών συντάξεων και στην εμφάνιση της «προσωπικής διαφοράς». Τα ήξερε όλα… μέχρι και τον αριθμό του νόμου!
Αυτό που έχει μεγάλο ενδιαφέρον όμως, είναι η συνύπαρξη όλων αυτών των απόψεων στο ίδιο πρόσωπο. Ένας άνθρωπος μπορεί να ψηφίζει Νέα Δημοκρατία και ταυτόχρονα να λέει ότι η κυβέρνηση δεν ελέγχει τις μεγάλες επιχειρήσεις.
Μπορεί να θεωρεί απαραίτητη την ιδιωτική οικονομία και ταυτόχρονα να ζητά… «περισσότερο» κράτος. Να υποστηρίζει ότι οι αγρότες χρειάζονται ενίσχυση και να απαιτεί αυστηρούς ελέγχους στις επιδοτήσεις.
Στην πραγματική ζωή οι άνθρωποι δεν σκέφτονται με τα κομματικά εγχειρίδια. Ο πολίτης βλέπει τον λογαριασμό του ρεύματος, το καρότσι του σούπερ μάρκετ, την τιμή της βενζίνης και το ποσό που μπαίνει στον τραπεζικό του λογαριασμό.
Μετά θυμάται ποιος κυβερνούσε όταν άλλαξε η σύνταξή του, ποιος κυβερνά σήμερα και ποιος «πιστεύει» ότι θα αλλάξει τα πράγματα αύριο. Και εδώ προκύπτει ένα δεύτερο σημαντικό ζήτημα που «λέει» ότι η πολιτική εκπροσώπηση δεν είναι μόνο θέμα καλών προθέσεων. Είναι και θέμα οργάνωσης, στελεχών, τεχνογνωσίας, προγράμματος και δυνατότητας να αναλάβεις την ευθύνη της διακυβέρνησης.
Μου είπε ότι μόνο η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ μπορούν να κυβερνήσουν γιατί έχουν «οργάνωση», πρόγραμμα, στελέχη και μακρά κυβερνητική εμπειρία. Αυτό είναι ένα «σοβαρό» πολιτικό δεδομένο που συζητείται από τους νοήμονες πολίτες. Και παραδόξως μου ανέφερε ότι και το ΚΚΕ πρέπει να ενισχυθεί διότι εκφράζει μια διακριτή παρουσία υπέρ των «αδυνάτων».
Μπήκα στον πειρασμό να τον ρωτήσω γιατί δεν το «ενισχύει» και κείνος, αλλά δεν το έκανα. Αν διαβάσει το άρθρο, ίσως μου πει…
Βλέπουμε λοιπόν, ότι ο έλεγχος της εκάστοτε κυβέρνησης, η κοινωνική πίεση και ανάδειξη των προβλημάτων των ασθενέστερων στρωμάτων είναι πραγματική ανάγκη κάθε δημοκρατικού πολιτεύματος. Από την άλλη πλευρά, η σημερινή πολυδιάσπαση του πολιτικού σκηνικού έχει δημιουργήσει μια σειρά από κόμματα «προσωποπαγή» με διαφορετικά χαρακτηριστικά… που δεν έχουν να «προσφέρουν» κάτι ουσιαστικό. Η ύπαρξή τους δεν είναι από μόνη της πρόβλημα. Σε μια δημοκρατία κάθε πολιτική δύναμη δικαιούται να διεκδικεί την ψήφο των πολιτών.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν μπορεί να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε συνεκτικό, εφαρμόσιμο πρόγραμμα διακυβέρνησης;
Μπορεί να παρουσιάσει στελέχη, προτάσεις, κόστος μέτρων και συγκεκριμένο σχέδιο για την οικονομία, την κοινωνική πολιτική, την ενέργεια, την αγροτική παραγωγή, τη δημόσια διοίκηση, την εξωτερική πολιτική; Εκεί «κρίνονται» όλοι. Γιατί η Ελλάδα δεν χρειάζεται «οργή», χρειάζεται πολιτική. Και ίσως αυτό ήταν το πραγματικό συμπέρασμα της πρωινής κουβέντας στο καφενείο.
Το ζητούμενο είναι να ξανακάνουμε την πολιτική έναν χώρο όπου η κοινωνική δυσαρέσκεια θα μετατρέπεται σε συγκεκριμένες προτάσεις, οι προτάσεις σε πολιτικές και οι πολιτικές σε μετρήσιμα αποτελέσματα.
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ
