Το υπουργείο Τουρισμού έχει επιδείξει περισσότερο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια για τον θρησκευτικό τουρισμό αλλά δίχως να έχει οργανωθεί επαρκώς προς αυτήν την κατεύθυνση.
Στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Unesco υπάρχουν τρία μοναστήρια: πρόκειται για τη μονή Δαφνίου, κοντά στην Αθήνα, τη μονή Οσίου Λουκά στη Βοιωτία στον Ελικώνα και τη Νέα Μονή Χίου, που βρίσκεται στο ομώνυμο νησί του Βορείου Αιγαίου. Η Νέα Μονή Χίου συνδέεται με την ιστορία τριών μοναχών, που έζησαν τον 11ο αιώνα μ.Χ., του Νικήτα, του Ιωάννη και του Ιωσήφ. Και τα τρία ιστορικά μοναστήρια έχουν κάτι κοινό: πανέμορφα ψηφιδωτά.
Η παγκόσμια αγορά του θρησκευτικού τουρισμού εκτιμάται αυτή τη στιγμή σε 280 έως 310 δις ευρώ με αυξητικές τάσεις. Ο θρησκευτικός τουρισμός αποτελεί ένα χρυσό κλειδί που θα μπορούσε να βοηθήσει περισσότερο στη συντήρηση των πολιτιστικών και θρησκευτικών μνημείων. Τα μοναστήρια στον Άθω, οι επιβλητικοί βράχοι με τα μοναστήρια των Μετεώρων προσελκύουν πολύ περισσότερους επισκέπτες από το παρελθόν, συνδεόμενοι και με την κρουαζιέρα.
Στις Κυκλάδες, ο θρησκευτικός τουρισμός είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την Παναγία της Τήνου. Η Παναγία Χοζοβιώτισσα στην Αμοργό, η Παναγία η Κανάλα στην Κύθνο αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της θρησκευτικής ταυτότητας των Κυκλάδων. Στα Δωδεκάνησα ξεχωρίζει η Πάτμος, το «ιερό νησί» της Αποκάλυψης του Ιωάννη.
Η Πάρος έχει την Παναγία την Εκατονταπυλιανή, που είναι από τα πιο σημαντικά θρησκευτικά μνημεία – τοπόσημα της Ελλάδας. Ενώ το νησί διαφημίζεται επανειλημμένα για τις ωραίες παραλίες, τον ήλιο, τα θαλάσσια σπορ, η Εκατονταπυλιανή παραμένει στα μετόπισθεν.
Δυστυχώς, ο θρησκευτικός τουρισμός λόγω και ορισμένων ακραίων συμπεριφορών συνδέθηκε με μία δράκα θρησκόληπτων ανθρώπων. Όμως, τα θρησκευτικά μνημεία αποτελούν κομμάτι της ιστορίας, της αρχιτεκτονικής και του πολιτισμού μίας περιοχής.
Χάρη σ’ αυτήν την πολιτιστική κληρονομιά διαθέτουμε στην Ελλάδα μερικά από τα σημαντικότερα μνημεία του κόσμου. Υπάρχει στην Ακρόπολη ο Παρθενώνας. Υπάρχει στο Σούνιο ο ναός του Ποσειδώνα. Υπάρχει η Δήλος, το «ιερό» κυκλαδονήσι.
Η Εκατονταπυλιανή αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα παλαιοχριστιανικά μνημεία της Ελλάδας. Είναι ένας από τους αρχαιότερους και καλύτερα διατηρημένους χριστιανικούς ναούς. Είτε ως «Καταπολιανή» είτε ως «Εκατονταπυλιανή» αποτελεί ένα εξαιρετικό μνημείο καθεαυτό. Διαθέτει ιερά κειμήλια, που μαρτυρούν τη χριστιανική πίστη ανά τους αιώνες είτε από ανθρώπους που είχαν δύναμη κι εξουσία είτε από απλούς πολίτες.
Οι πολλές εκκλησίες και τα μοναστήρια στις Κυκλάδες μαρτυρούν τη διαχρονική ανάγκη των θαλασσινών ανθρώπων να στηριχθούν στον Θεό ενώ ταξιδεύουν. Η προβολή της θρησκευτικής όψης της Πάρου θα μπορούσε να επιμηκύνει την τουριστική περίοδο και να κερδίσει μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς στον ασημένιο τουρισμό, που ταξιδεύει περισσότερο όλο τον χρόνο.
Η οργάνωση του θρησκευτικού τουρισμού θα μπορούσε να συμβάλλει αποφασιστικά στην προστασία μνημείων και προσκυνημάτων, που αποτελούν σημαντική, ιστορική κι αρχιτεκτονική κληρονομιά του νησιού αλλά και στο σταδιακό άνοιγμα θέσεων απασχόλησης σε: αρχαιολόγους, ιστορικούς, ξεναγούς, αγιογράφους, συντηρητές μνημείων κ.ά.
