Η Τήλος, το μικρό νησί των Δωδεκανήσων, συνήθιζε να θάβει τα απορρίμματά της σε μια πλαγιά. Η χωματερή διαρκώς μεγάλωνε, ενώ ο άνεμος παρέσυρε πλαστικά σκουπίδια στις παραλίες που βρίσκονταν από κάτω.
Πρόκειται για ένα γνώριμο πρόβλημα στα μικρά νησιά. Κάτοικοι και τουρίστες παράγουν απορρίμματα, όμως η μεταφορά τους αλλού για ανακύκλωση σπάνια είναι οικονομικά βιώσιμη.
Έτσι, τα περισσότερα νησιά θυσιάζουν ένα κομμάτι της πολύτιμης και περιορισμένης γης τους και θάβουν το πρόβλημα.
Πριν από μερικά χρόνια, η Τήλος αποφάσισε να δοκιμάσει κάτι διαφορετικό.
Σε συνεργασία με την ελληνική εταιρεία κυκλικής οικονομίας Polygreen και με τη στήριξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, το νησί απομάκρυνε εντελώς τους κάδους απορριμμάτων από τους δρόμους και τους αντικατέστησε με σύστημα συλλογής από πόρτα σε πόρτα.
Κάθε νοικοκυριό και επιχείρηση έλαβε ξεχωριστές σακούλες για τα ανακυκλώσιμα και τα οργανικά απόβλητα, καθεμία από τις οποίες φέρει έναν κωδικό QR.
Ως αποτέλεσμα, η Τήλος είναι πλέον το πρώτο νησί στον κόσμο που διαθέτει την πιστοποίηση Zero Waste Cities, με ποσοστό ανακύκλωσης και κομποστοποίησης που αγγίζει το 90% – πολύ υψηλότερο τόσο από το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα όσο και από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πώς λειτουργεί
Όλα τα απορρίμματα που συλλέγονται από τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις μεταφέρονται στο Κέντρο Κυκλικής Καινοτομίας, το οποίο κατασκευάστηκε στον χώρο της παλιάς χωματερής.
«Πρόκειται για ένα νησί που παράγει απορρίμματα, αλλά δεν θάβει τίποτα», δήλωσε στο Euronews ο υπεύθυνος του έργου, Σπύρος Καστανάκης.
«330 τόνοι τον χρόνο – το 60% είναι ανακυκλώσιμο, το 30% οργανικό, ενώ το υπόλοιπο 10% μετατρέπεται σε καύσιμο για τα εργοστάσια τσιμέντου».
Τα οργανικά απόβλητα κομποστοποιούνται και μετατρέπονται σε λίπασμα, το οποίο διατίθεται δωρεάν στους ντόπιους αγρότες.
Τα μη ανακυκλώσιμα απορρίμματα μετατρέπονται σε εναλλακτικό καύσιμο. Όλα τα υπόλοιπα διαχωρίζονται σε 15 κατηγορίες, συμπιέζονται και μεταφέρονται στην ηπειρωτική Ελλάδα, όπου αξιοποιούνται ως πρώτες ύλες με οικονομική αξία.
«Αυτό δεν είναι πλέον απόβλητο – είναι πρώτη ύλη», δηλώνει ο γενικός γραμματέας της Τήλου, Στάθης Κόντος. «Τα πάντα έχουν μια δεύτερη ζωή».
Το σύστημα λειτουργεί μόνο εφόσον οι κάτοικοι κάνουν σωστά τη διαλογή των απορριμμάτων στο σπίτι.
Για να επιτευχθεί αυτό χρειάστηκε προσπάθεια. «Αρχικά πήγαμε στα σχολεία και πείσαμε τα παιδιά», δήλωσε στο Euronews η δήμαρχος Μαρία Κάμμα. «Τα παιδιά το μετέφεραν στους γονείς τους και από εκεί εξαπλώθηκε».
Το πρόγραμμα Just Go Zero Tilos είναι έτοιμο να επεκταθεί.
Οι περιφερειακές αρχές σχεδιάζουν να διευρύνουν το μοντέλο, ώστε περισσότερα μικρά νησιά σε ολόκληρη την Ελλάδα να σταματήσουν να θάβουν τα απορρίμματά τους και να αρχίσουν να τα διαχειρίζονται με τον σωστό τρόπο.
