Μια προσφορά «5+1 δώρο» που τελικά κοστίζει 105% ακριβότερα ανά λίτρο, μια μεγαλύτερη συσκευασία καφέ με 44% υψηλότερη τιμή ανά κιλό και μια πολυσυσκευασία ζυμαρικών που κοστίζει περισσότερο από τέσσερα μεμονωμένα πακέτα δείχνουν ότι η μεγαλύτερη ποσότητα ή η ένδειξη «προσφορά» δεν σημαίνουν απαραίτητα και φθηνότερη αγορά.
Μέσα από την ψηφιακή πλατφόρμα PosoKanei, οι καταναλωτές μπορούν να συγκρίνουν τις τιμές όχι μόνο με βάση το τελικό ποσό στο ράφι, αλλά και ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο, ώστε να διαπιστώνουν ποια επιλογή είναι πραγματικά οικονομικότερη.
Τα συγκεκριμένα παραδείγματα βρέθηκαν στο επίκεντρο δηλώσεων της διοικήτριας της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, Δέσποινας Τσαγγάρη, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
«5+1 δώρο» αλλά 105% ακριβότερο ανά λίτρο
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα πολυσυσκευασίας αναψυκτικού με την ένδειξη «5+1 δώρο», η οποία περιλαμβάνει έξι κουτάκια των 330 ml και κοστίζει 3,25 ευρώ.
Την ίδια στιγμή, φιάλη 1,5 λίτρου του ίδιου αναψυκτικού πωλείται προς 1,20 ευρώ.
Αν η σύγκριση γίνει ανά λίτρο, η εικόνα αλλάζει σημαντικά:
Η πολυσυσκευασία κοστίζει 1,64 ευρώ το λίτρο
Η φιάλη των 1,5 λίτρων κοστίζει 0,80 ευρώ το λίτρο
Έτσι, παρά το «δώρο», η πολυσυσκευασία αποδεικνύεται περίπου 105% ακριβότερη ανά λίτρο σε σχέση με τη μεγάλη φιάλη.
Ακριβότερη κατά 44% η μεγαλύτερη συσκευασία καφέ
Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στον ελληνικό καφέ.
Συσκευασία 194 γραμμαρίων πωλείται προς 3,09 ευρώ, δηλαδή περίπου 15,93 ευρώ το κιλό.
Αντίθετα, η μεγαλύτερη συσκευασία των 340 γραμμαρίων κοστίζει 7,80 ευρώ, με την τιμή ανά κιλό να ανεβαίνει στα 22,94 ευρώ.
Η μεγαλύτερη συσκευασία είναι, επομένως, περίπου 44% ακριβότερη ανά κιλό, καταρρίπτοντας την αντίληψη ότι το μεγαλύτερο μέγεθος συνεπάγεται αυτόματα και χαμηλότερη τιμή.
Φθηνότερα τα τέσσερα μεμονωμένα πακέτα ζυμαρικών
Αντίστοιχη περίπτωση εντοπίζεται και στα ζυμαρικά.
Ένα πακέτο σπαγγέτι των 500 γραμμαρίων κοστίζει 0,69 ευρώ, ενώ η πολυσυσκευασία τεσσάρων ίδιων πακέτων διατίθεται προς 3,07 ευρώ.
Η αγορά τεσσάρων ξεχωριστών πακέτων κοστίζει συνολικά 2,76 ευρώ, δηλαδή 31 λεπτά λιγότερο από την πολυσυσκευασία.
Για την ίδια ακριβώς ποσότητα προϊόντος, η τετράδα είναι περίπου 11,2% ακριβότερη.
«Να μη μας καθοδηγεί μόνο η προσφορά»
Η Δέσποινα Τσαγγάρη επισημαίνει ότι η χαμηλότερη εμφανής τιμή ή μια ένδειξη «δώρο» δεν σημαίνουν πάντοτε ότι ο καταναλωτής κάνει και την πιο συμφέρουσα αγορά.
Όπως τονίζει, ιδιαίτερη σημασία έχει η σύγκριση της τιμής ανά μονάδα μέτρησης, καθώς μόνο έτσι μπορεί να διαπιστωθεί ποιο προϊόν είναι πραγματικά φθηνότερο για την ίδια ποσότητα.
Μέσω του PosoKanei, οι καταναλωτές έχουν τη δυνατότητα να συγκρίνουν τις τιμές ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο, αλλά και να παρακολουθούν την πορεία τους σε βάθος χρόνου.
Στόχος, όπως σημειώνει, είναι οι αγοραστικές αποφάσεις να βασίζονται περισσότερο στην πραγματική αξία ενός προϊόντος και λιγότερο στην εικόνα μιας εντυπωσιακής προσφοράς.
Αυτό που συμφέρει σήμερα μπορεί να μη συμφέρει αύριο
Η πλατφόρμα επιτρέπει επίσης την παρακολούθηση του ιστορικού τιμών των τελευταίων δύο μηνών, αποτυπώνοντας τις μεταβολές που σημειώνονται στην αγορά.
Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα της πολυσυσκευασίας ζυμαρικών. Την 1η Νοεμβρίου κόστιζε 3,07 ευρώ, ενώ στις 18 Σεπτεμβρίου η τιμή της ήταν 2,72 ευρώ.
Μέσα σε αυτό το διάστημα καταγράφηκε αύξηση 35 λεπτών ή περίπου 12,9%.
Η μεταβολή αυτή δείχνει ότι η οικονομικότερη επιλογή δεν παραμένει σταθερή. Ανατιμήσεις, μειώσεις και αλλαγές στις προσφορές μπορούν να μεταβάλουν σημαντικά τη σχέση μεταξύ διαφορετικών συσκευασιών του ίδιου προϊόντος.
Τι πρέπει να κοιτάζει ο καταναλωτής
Μέσω του PosoKanei.gov.gr, ο καταναλωτής μπορεί να εξετάζει τόσο την τιμή ανά μονάδα μέτρησης όσο και την ιστορική πορεία της τιμής ενός προϊόντος.
Έτσι, η σύγκριση δεν περιορίζεται στο ποσό που αναγράφεται στη συσκευασία, αλλά απαντά σε δύο βασικά ερωτήματα: ποιο προϊόν είναι φθηνότερο για την ίδια ποσότητα και πώς έχει μεταβληθεί η τιμή του το τελευταίο διάστημα.
Οι διαφορές μπορεί να φαίνονται μικρές όταν εξετάζεται ένα μόνο προϊόν, όμως στο σύνολο των αγορών ενός νοικοκυριού μπορούν να επηρεάσουν αισθητά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Η ένδειξη «προσφορά», το ποσοστό έκπτωσης ή ένα «δώρο» δεν αποτυπώνουν πάντοτε το πραγματικό οικονομικό όφελος. Η σύγκριση της τιμής ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο παραμένει ο πιο ασφαλής τρόπος για να φανεί ποια επιλογή συμφέρει πραγματικά.
