«Καμπανάκι» από τον Πάντο Τριαντάφυλλο για την υγεία στην Πάρο: «Το Κέντρο Υγείας έχει γίνει κέντρο διακομιδής» – Όσα αποκάλυψε για την υποστελέχωση, τις διακομιδές και την «απαξίωση» της αυτοδιοίκησης
Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη που παραχώρησε στην εκπομπή «Οι ειδήσεις… αλλιώς» του ParosVoice.com με τον Νίκο Ραγκούση Λαουτάρη, ο δημοτικός σύμβουλος της Λαϊκής Συσπείρωσης Πάρου και επί σειρά ετών γιατρός του νησιού, Πάντος Τριαντάφυλλος, εξαπέλυσε σοβαρές καταγγελίες για την κατάσταση της υγείας στο νησί, χαρακτηρίζοντας το Κέντρο Υγείας Πάρου «κέντρο διακομιδής» και περιγράφοντας μια δομή που λειτουργεί οριακά, με ελλείψεις που εγκυμονούν κινδύνους ενόψει της τουριστικής περιόδου. Παράλληλα, άσκησε δριμεία κριτική στη λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης, την οποία παρομοίασε με «γλάστρα», στερούμενη ουσιαστικών αρμοδιοτήτων και δυνατοτήτων παρέμβασης.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε με αφορμή την ερώτηση που κατέθεσε η παράταξή της Λαϊκής Συσπείρωσης Πάρου για τη συνεδρίαση λογοδοσίας του Δημοτικού Συμβουλίου, ωστόσο η εμπειρία και η βαθιά γνώση του κ. Πάντου για τα θέματα υγείας έδωσαν στην κουβέντα διάσταση που ξεπέρασε κατά πολύ τα όρια μιας τυπικής πολιτικής παρέμβασης.
Το Δημοτικό Συμβούλιο «γλάστρα»: καμία ουσιαστική αρμοδιότητα
Ο κ. Πάντος, έχοντας διανύσει τους πρώτους μήνες της θητείας του στη δημοτική αρχή, δεν έκρυψε την απογοήτευσή του για τον ρόλο που διαδραματίζει ένας αιρετός εκπρόσωπος των πολιτών. «Έχω την αίσθηση ότι είμαι γλάστρα», είπε χαρακτηριστικά, εξηγώντας πως οι σύμβουλοι είτε δεν ενημερώνονται επαρκώς είτε, ακόμη κι όταν γνωρίζουν, διαπιστώνουν ότι η φωνή τους δεν εισακούεται. «Σαν να αποφασίζει ο κάθε «αρμόδιος» και να βουλώνει τα αυτιά του. Δεν τον ακούει κανείς. Αργότερα ίσως έχω περισσότερη εμπειρία, αλλά φοβάμαι ότι ό,τι και να λέμε δεν περνάει. Άλλοι παίρνουν τις αποφάσεις», τόνισε.
Περιέγραψε μάλιστα μια αποκαλυπτική στιγμή: «Είδα τον Δήμαρχο, ο οποίος με υποδέχτηκε με ευγένεια, να λέει ότι δεν έχει τη δυνατότητα να προσλάβει έναν καθαριστή χωρίς να πάρει έγκριση. Αναρωτήθηκα: τι ρόλο τότε παίζει; Να γίνεται διαχειριστής μόνο των χρημάτων που έρχονται;» Αυτή η διαπίστωση, όπως εξήγησε, συνδέεται με το ασφυκτικό πλαίσιο λειτουργίας των δήμων, όπου ακόμη κι αν υπάρχουν ταμειακά διαθέσιμα, η διάθεσή τους ελέγχεται εξονυχιστικά από την κεντρική διοίκηση, καθιστώντας την αυτοδιοίκηση απλό διεκπεραιωτή προαποφασισμένων πολιτικών.
Η στελέχωση-σοκ: αριθμοί που αποκαλύπτουν κατάρρευση
Περνώντας στο μείζον ζήτημα της υγείας, ο κ. Πάντος κατέθεσε αναλυτικά στοιχεία που αποδεικνύουν την τραγική υποστελέχωση του Κέντρου Υγείας Πάρου. Στο ιατρικό προσωπικό υπηρετούν σήμερα επτά γιατροί υπόχρεοι υπαίθρου (οι λεγόμενοι αγροτικοί), τρεις γενικοί γιατροί, ένας παθολόγος, ένας παιδίατρος, ένας ορθοπαιδικός και, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, ένας βιολόγος-βιοπαθολόγος. Πρόκειται για μια σύνθεση που απέχει παρασάγγας από τον οργανισμό του Κέντρου και από τις πραγματικές ανάγκες ενός νησιού που κάθε καλοκαίρι δεκαπλασιάζεται πληθυσμιακά.
Στη νοσηλευτική υπηρεσία, η κατάσταση είναι ακόμη πιο οριακή: υπάρχουν μόλις έξι νοσηλεύτριες, εκ των οποίων η μία βρίσκεται σε άδεια. «Με αυτές τις νοσηλεύτριες δεν μπορεί να λειτουργήσει σωστά επί 24ώρου βάσεως το Κέντρο Υγείας. Αν χρειαστούν δύο νοσηλεύτριες ανά βάρδια, είναι αδύνατο να βγει πρόγραμμα», εξήγησε, αποκαλύπτοντας ότι ακόμη και το μηνιαίο πρόγραμμα εφημεριών δεν είναι εύκολα προσβάσιμο, κάτι που θα έπρεπε να είναι δεδομένο.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η σύγκριση με το παρελθόν στην πρωτοβάθμια φροντίδα των χωριών. Ο πρώην γιατρός του ΕΣΥ θυμήθηκε ότι πριν από τριάντα χρόνια, χωριά όπως η Αγκεριά, η Νάουσα, η Μάρπησσα, οι Λεύκες και ο Κώστος διέθεταν καθημερινή ιατρική κάλυψη. Σήμερα, η Αγκεριά εξυπηρετείται τρεις ημέρες τον μήνα, η Νάουσα έξι, η Μάρπησσα τρεις, ενώ τα Μάρμαρα και ο Δραγουλάς δέχονται επίσκεψη αγροτικού γιατρού μία φορά τον μήνα για μόλις τρεις ώρες. Στις Λεύκες, η συχνότητα είναι μία φορά. «Η συγκέντρωση είναι τέτοια που ο πολίτης για να γράψει τα φάρμακά του πρέπει να πάει υποχρεωτικά στο Κέντρο Υγείας», σχολίασε, υπογραμμίζοντας την ταλαιπωρία των κατοίκων, πολλοί εκ των οποίων είναι ηλικιωμένοι.
Το αγωνιώδες καλοκαίρι και η έκκληση για έκτακτη ενίσχυση
Ο κ. Πάντος προειδοποίησε ότι η επερχόμενη θερινή σεζόν θα επιβαρύνει μια δομή που ήδη λειτουργεί στα κόκκινα. «Οι συνθήκες εργασίας στο Κέντρο Υγείας δεν είναι ευνοϊκές», ανέφερε, εξηγώντας ότι οι μισθοί των γιατρών είναι αποτρεπτικοί: ένας επικουρικός γιατρός λαμβάνει γύρω στα 1.200 ευρώ μηνιαίως και καλείται να πληρώσει 700 ευρώ για ενοίκιο. «Κανένας δεν θα εγκαταλείψει το αστικό κέντρο για να έρθει να υπηρετήσει υπό αυτές τις συνθήκες», τόνισε.
Παράλληλα, επεσήμανε την πλήρη απουσία βασικών ειδικοτήτων, όπως χειρουργού, καρδιολόγου, γυναικολόγου (η θέση παραμένει κενή μετά την αποχώρηση του Αντώνη Αρκά) και ακτινολόγου. Στο ακτινολογικό εργαστήριο υπάρχουν τρεις βοηθοί που βγάζουν τις ακτινογραφίες, αλλά η επίσημη διάγνωση δεν μπορεί να γίνει ελλείψει ειδικού γιατρού.
Η πρότασή του, την οποία θα καταθέσει και στο Δημοτικό Συμβούλιο, είναι ρεαλιστική και άμεση: «Να ζητήσουν από τη 2η ΔΥΠΕ οπωσδήποτε να καλυφθεί το Κέντρο Υγείας, τουλάχιστον για τους τρεις μήνες του καλοκαιριού, από έναν παθολόγο, έναν χειρουργό και δύο νοσηλεύτριες. Αυτό είναι πιο εφικτό από το να προκηρύσσουμε θέσεις που ποτέ δεν θα καλυφθούν». Όπως είπε, η τραυματιολογία έχει αυξηθεί κατακόρυφα και ο υπάρχων ορθοπαιδικός, παρά την υπεράνθρωπη προσπάθειά του, δεν μπορεί μόνος του να ανταποκριθεί.
«Ακέφαλο» το Κέντρο Υγείας – ουδεμία ουσιαστική διοίκηση
Ο κ. Πάντος άφησε σαφείς αιχμές για την ηγεσία της μονάδας, μιλώντας για έλλειψη «καπετάνιου». Απέδωσε ευθύνες στη Διοικούσα Επιτροπή, η οποία, κατά την άποψή του, δεν παρεμβαίνει για να εξομαλύνει τις εντάσεις και να συντονίσει το προσωπικό. «Ακούω ότι παρουσιάζουν όλα λαμπρά προς τα πάνω. Δεν είναι τόσο λαμπρά, είναι δύσκολα», δήλωσε, προσθέτοντας ότι ο πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής δεν είναι γνώστης του υγειονομικού χώρου και δεν διαθέτει την απαραίτητη εμπειρία για να συντονίσει μια τέτοια δομή. «Θα μπορούσε η ΔΥΠΕ να τοποθετήσει έναν πρόεδρο που έχει υπηρετήσει στον χώρο, να ξέρει να συντονίσει».
Αναφέρθηκε επίσης στο πρόσφατο περιστατικό με την ανακοίνωση-καταγγελία των αγροτικών γιατρών, η οποία έλαβε πανελλαδικές διαστάσεις και ανέδειξε σοβαρά εσωτερικά προβλήματα. «Δεν υπήρξε καν απάντηση από τη Διοικούσα. Είτε στέκουν αυτά που είπαν είτε όχι, έπρεπε να δοθεί μια εξήγηση», παρατήρησε, τονίζοντας ότι η απουσία ομαδικής λειτουργίας και η αδυναμία παράδοσης-παραλαβής περιστατικών μεταξύ των βαρδιών υπονομεύουν την ποιότητα της φροντίδας. «Οι δύο ειδικευμένοι γιατροί κλείνονται στα ιατρεία τους. Δεν εκπαιδεύουν τους αγροτικούς, δεν λειτουργούν ως ομάδα».
Ο Γολγοθάς των διακομιδών: το «μαύρο κουτί» και η τραγική ιστορία
Το δραματικότερο κεφάλαιο της συνέντευξης αφορούσε τις διακομιδές ασθενών, τις οποίες ο Πάντος Τριαντάφυλλος χαρακτήρισε τον πυρήνα της δυσλειτουργίας. «Το Κέντρο Υγείας έχει καταντήσει σχεδόν στο τέλος να είναι ένα κέντρο διακομιδής και όχι «πρωτοβάθμια περίθαλψη των πολιτών», κατήγγειλε. Όπως εξήγησε, δεν λειτουργούν τακτικά εξωτερικά ιατρεία· όλα αντιμετωπίζονται μέσω των επειγόντων, και η συνήθης οδηγία είναι «πάρε το καράβι» ή, πλέον, «πάρε το ταχύπλοο για Σύρο».
Το πρόβλημα έγκειται σε δύο σκέλη. Πρώτον, η δυνατότητα βραχείας νοσηλείας που προέβλεπε ο νόμος του ΕΣΥ (επί Γεννηματά) έχει στην πράξη καταργηθεί. «Σήμερα δεν μπορείς να κρατήσεις ασθενή στο Κέντρο Υγείας. Βλέπεις έναν άνθρωπο με βρογχικό άσθμα σε κρίση και δεν μπορεί ο γιατρός να τον κρατήσει και να του δώσει θεραπεία δύο ημερών. Πρέπει να τον διώξει», ανέφερε χαρακτηριστικά, οδηγώντας σε άσκοπες μετακινήσεις ακόμη και για απλά περιστατικά.
Δεύτερον, και σοβαρότερο, είναι η διαδικασία επιλογής προορισμού. Ο θεράπων γιατρός, που έχει την ευθύνη, συχνά παρακάμπτεται από το τηλεφωνικό κέντρο του ΕΚΑΒ, το οποίο επιμένει να κατευθύνει τα περιστατικά στη Σύρο, ακόμη κι όταν αυτό είναι ιατρικά ατελέσφορο. Ο κ. Πάντος διηγήθηκε μια συγκλονιστική ιστορία: «Ένα απόγευμα με φώναξαν για έναν 81χρονο. Ήταν σε καρδιογενές σοκ, με 30 σφίξεις. Χρειαζόταν επειγόντως βηματοδότη. Μιλήσαμε με το ΕΚΑΒ: επέμεναν “στη Σύρο”. Επέμεναν παρά τις αντιρρήσεις μας ότι δεν αντιμετωπίζεται εκεί. Ρωτήσαμε τη Σύρο αν τον δέχεται, είπαν ναι. Πήγε νύχτα, και την αυγή πέθανε ο άνθρωπος. Θα ζούσε αν το σύστημα άκουγε τον γιατρό».
Ο γιατρός τόνισε ότι ο Υπουργός Υγείας είχε υποσχεθεί πως η ευθύνη της διακομιδής θα περιέλθει στον θεράποντα, ωστόσο αυτό δεν έχει αλλάξει. Άφησε δε υπονοούμενα για την επιμονή στην επιλογή της Σύρου, λέγοντας ότι «πολλά ακούγονται για τα κίνητρα και το κόστος· οι ψίθυροι υπάρχουν αρκετοί». Παράλληλα, επεσήμανε το τεράστιο κόστος και την ταλαιπωρία της διπλής μεταφοράς (Πάρος–Σύρος–Αθήνα), καθώς και το γεγονός ότι το ελικόπτερο που σταθμεύει μόνιμα στην Πάρο με επιλογή του Βελέντζειου Ιδρύματος και είναι διαθέσιμο σε 24ωρη βάση, δεν επιλέγεται, ενώ το ταχύπλοο χρησιμοποιείται ακόμη και με κακές καιρικές συνθήκες. «Γιατί ένα νευροχειρουργικό περιστατικό, που ξέρουμε ότι δεν αντιμετωπίζεται στη Σύρο, γιατί να μην φεύγει κατευθείαν με ελικόπτερο για Αθήνα;»
ΕΚΑΒ και βοηθητικό προσωπικό: άνθρωποι-φαντάσματα
Ο Πάντος Τριαντάφυλλος αναγνώρισε ότι το ΕΚΑΒ είναι «αρκετά στελεχωμένο» σε ασθενοφόρα και διασώστες, αλλά οι ελλείψεις σε βοηθητικό προσωπικό είναι αποκαρδιωτικές. Δεν υπάρχει τηλεφωνητής, τραυματιοφορέας ή θυρωρός. «Πάρτε ένα τηλέφωνο στο Κέντρο Υγείας. Δεν το σηκώνει κανείς. Ή αν το σηκώσει, θα είναι καμία νοσηλεύτρια ή η καθαρίστρια. Δεν είναι όμως σωστό αυτό», είπε, υπογραμμίζοντας την εικόνα εγκατάλειψης.
Το οξύμωρο με τις ασφάλειες των τουριστών
Μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πρόταση που κατέθεσε ο γνωστός γιατρός και την οποία όπως είπε έχει θέσει από την εποχή που έφτασε στην Πάρο, όταν πρωθυπουργός ήταν ο Τζαννετάκης, είναι η δημιουργία ταμείου είσπραξης από τις ιδιωτικές ασφάλειες των τουριστών. «Οι τουρίστες είναι εφοδιασμένοι με κάρτες ασφάλισης. Γιατί το Κέντρο Υγείας να μην έχει ένα ταμείο και να εισπράττει από τις ιδιωτικές ασφάλειες; Θα μπορούσε να έχει έσοδα και να πληρώσει τον χειρουργό που θέλει να έρθει το καλοκαίρι», διερωτήθηκε, θυμίζοντας ότι ένας Έλληνας που ταξιδεύει ανασφάλιστος στην Ευρώπη δεν θα τύχει δωρεάν περίθαλψης. «Είναι παράλογο για μια χώρα σαν τη δική μας να μην το έχει αξιοποιήσει».
Προσωπική μαρτυρία και η «συνομοταξία της μιζέριας»
Με αφορμή την πρόσφατη δήλωση του Υπουργού Υγείας ότι οι διαμαρτυρόμενοι γιατροί είναι «η συνομοταξία της μιζέριας» και «όλοι κομμουνιστές», ο κ. Πάντος μοιράστηκε την προσωπική του περιπέτεια: πέρυσι διακομίστηκε νύχτα με ελικόπτερο από την Πάρο στην Αθήνα με εσωτερική αιμορραγία. Περιέγραψε πώς χρειάστηκαν έξι φιάλες αίματος ενώ βρισκόταν πάνω σε φορείο, πώς στο νοσοκομείο «Γεννηματάς» δεν υπήρχε θωρακοχειρουργός και κατέληξε στον «Ερυθρό Σταυρό» στις 2:30 τη νύχτα της επόμενης ημέρας, έχοντας παραμείνει άλλες έξι ώρες σε φορείο στον «Σωτηρία» μέχρι να βρεθεί κρεβάτι. «Αυτό το προσωπικό δεν είναι ήρωες;», αναρωτήθηκε, ευχαριστώντας τους συναδέλφους του παρά τις αντίξοες συνθήκες. «Όταν τελειώνει η εφημερία, δεν ξέρεις πού βρίσκεσαι. Πώς να αντιμετωπίσεις το επόμενο περιστατικό;»
Κατήγγειλε δε την υποκρισία των επισκέψεων υπουργών, όπου «παίρνουν το επιτελείο τους, έχουν πάρει τα τηλέφωνα ημερών και παρουσιάζουν μια ψεύτικη κατάσταση».
Η αυριανή συνεδρίαση: μηδενικές προσδοκίες, συγκεκριμένες προτάσεις
Ο Πάντος Τριαντάφυλλος δεν περιμένει ουσιαστικές απαντήσεις από την αυριανή συνεδρίαση λογοδοσίας του Δημοτικού Συμβουλίου. «Πάλι θα πουν “έχουμε προκηρύξει θέσεις, δεν έρχονται οι γιατροί”», προέβλεψε. Ωστόσο, θα επιμείνει στην πρόταση για την άμεση τρίμηνη ενίσχυση με παθολόγο, χειρουργό και δύο νοσηλεύτριες, διότι «και οι υπάρχοντες θα καταρρεύσουν στο τέλος». Πρόσθεσε δε ότι η ανακαίνιση του κτιρίου, που κράτησε κλειστό το ακτινολογικό για 6-8 μήνες, δεν βελτίωσε την κατάσταση χωρίς προσλήψεις: «Με ντουβάρια δεν γίνεται δουλειά».
Επίλογος: η υγεία ως λόγος εισόδου στην πολιτική, αλλά και το πολεοδομικό
Κλείνοντας, ο γιατρός αποκάλυψε ότι οι δύο λόγοι που τον οδήγησαν, παρά τις φθίνουσες δυνάμεις του, να ασχοληθεί ενεργά με την τοπική αυτοδιοίκηση ήταν ακριβώς η υγεία και η άναρχη πολεοδόμηση του νησιού. «Η απαξίωση της υγείας είναι γενικότερη πολιτική· μαζεύουν λεφτά για υποβρύχια και φρεγάτες, όχι για σχολεία και νοσοκομεία», σχολίασε ο κ. Ραγκούσης, για να λάβει την απάντηση: «Είμαστε σε ένα κρίσιμο σημείο». Η κουβέντα έκλεισε με υπόσχεση για μια επόμενη συνάντηση, με θέμα το πολεοδομικό χάος, αποδεικνύοντας ότι ο Πάντος Τριαντάφυλλος, με την πολύτιμη γνώση του παλαιού γιατρού της Πάρου και την ευθύτητα του ανθρώπου που βλέπει το νησί του να κινδυνεύει, δεν έχει σκοπό να μείνει «γλάστρα».
