Newsroom
Διπλάσιες ή και τριπλάσιες από τον παγκόσμιο μέσο όρο, οι καισαρικές τομές στη χώρα μας, γεγονός το οποίο μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς την υγεία και των γυναικών και το ανοσοποιητικό σύστημα των νεογνών. Για «επιδημία» καισαρικών τομών στη χώρα μας κάνει λόγο ο Βύρωνας Κοτζαμάνης, καθηγητής Δημογραφίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών και ζητεί να υπάρξει ενημερωτική εκστρατεία και μέτρα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ο αριθμός τοκετών με καισαρική ανά 100 γεννήσεις έχει υπερτριπλασιαστεί μεταξύ των ετών 1990 -2023 δηλαδή από 6,7% το 1990, στο 22% το 2023. Στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό, όμως, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είναι διπλάσιο ή και τριπλάσιο.
Το γεγονός προβληματίζει όλο και περισσότερο τόσο τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) όσο και την Διεθνή Ομοσπονδία Γυναικολογίας και Μαιευτικής, η οποία έχει κινητοποιηθεί, σύμφωνα με το ΑΠΕ – ΜΠΕ, διατυπώνοντας προτάσεις για τον περιορισμό της κατάχρησής τους.
Παρά τις αντικρουόμενες επιστημονικές απόψεις, η διεθνής κοινότητα συγκλίνει πως καισαρικές τομές, σε ποσοστό κάτω του 10% ή άνω του 20-25% θέτουν θέματα δημόσιας υγείας για τη μητέρα και το νεογνό είτε αφορούν αναιτιολόγητη χρήση. Κι αυτό διότι οι επεμβάσεις αυτές δεν οδηγούν απαραίτητα σε μείωση των ποσοστών μητρικής και νεογνικής θνησιμότητας ενώ εγκυμονούν και κινδύνους.
Ήδη από το 2016, στο πλαίσιο της συνεργασίας του ΠΟΥ με το ελληνικό υπουργείο Υγείας («Πρόγραμμα Ενίσχυσης Καθολικής Κάλυψης και Πρόσβασης στην Υγεία στην Ελλάδα»/ SCUC») ασχολήθηκε και με την αλματώδη αύξηση των καισαρικών τομών. Ειδικότερα, στην έκθεση που κατατέθηκε το 2016 από διεπιστημονική επιτροπή εμπειρογνωμόνων αναφέρεται ρητά η αναγκαιότητα λήψης μέτρων με στόχο την ανακοπή της αυξητικής πορείας των καισαρικών στη χώρα μας που εκτιμήθηκε ότι ξεπερνούσαν τότε το 50% των γεννήσεων.
Στην έκθεση αυτή, εξηγεί ο κ. Κοτζαμάνης, υπήρχαν και συγκριτικά στοιχεία για το κόστος γέννησης με και χωρίς καισαρική τομή και αναφέρονταν συνοπτικά όχι μόνον οι παράγοντες εκείνοι που οδήγησαν στην υπερβάλλουσα χρήση της μεθόδου αυτής αλλά και προτάσεις-μέτρα πολιτικής με στόχο την ανακοπή τα αύξησής τους. H αύξηση των καισαρικών τομών, εν μέρει μόνον δικαιολογείται από την αύξηση της μέσης ηλικίας στη γέννηση και των πολλαπλών γεννήσεων που προκύπτουν από την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.
Τρία χρόνια μετά την δημοσιοποίηση της προαναφερθείσας έκθεσης, εξηγεί, η ΕλΣΤΑΤ αρχίζει να δημοσιοποιεί ετησίως την κατανομή των γεννήσεων, από την οποία προκύπτει μια συνεχιζόμενη αύξηση, καθώς οι καισαρικές από το 57,8% το 2019 ανήλθαν το 62,2% το 2023 θέτοντας τη χώρα μας στην πρώτη θέση ανάμεσα στις χώρες – μέλη της ΕΕ.
Τα ποσοστά αυτά, σύμφωνα με τον κ. Κοτζαμάνη είναι το 2023 υπερ-τριπλάσια στην Ελλάδα με βάση τους δείκτες που υπολόγισε και παραθέτει για όλες τις χώρες της Ε.Ε από τα αντίστοιχα άλλων χωρών όπως η Ολλανδία, η Σουηδία, η Σλοβενία, η Εσθονία, το Βέλγιο και η Γαλλία όπου οι καισαρικές δεν υπερβαίνουν τις 200 ανά 1.000 γεννήσεις. Είναι, δε, υπερβολικά υψηλά, πόσο μάλλον που στην Ελλάδα, τόσο η μέση ηλικία στη γέννηση όσο και το ποσοστό των προερχόμενων από υποβοηθούμενη αναπαραγωγή γεννήσεων δεν είναι πολύ υψηλότερο από άλλες χώρες. Επίσης, δεν είναι πολύ υψηλότερο και το ποσοστό των γυναικών που τεκνοποιεί σε ηλικία 40 ετών και άνω (το ποσοστό αυτό το 2023 δεν διαφέρει σημαντικά ανάμεσα στην Ελλάδα, την Ισπανία και την Ιρλανδία – 10,65%, 10,79% και 11,27 % αντίστοιχα), ενώ στη χώρα μας έχουμε 62,2 καισαρικές ανά 100 γεννήσεις, στην Ισπανία μόλις 24,7 και στην Ιρλανδία 38,6.
Αναφερόμενος στο ζήτημα αυτό εξήγησε πως τα εξαιρετικά υψηλά ποσοστά καισαρικών τομών επιβαρύνουν το κόστος του τοκετού, τόσο της οικογένειας όσο του δημοσίου παρόχου υπηρεσιών υγείας όσο και του ΕΟΠΥΥ, «καθώς είναι υψηλότερα αυτών ενός φυσιολογικού τοκετού. Ανεξαρτήτως όμως τους κόστους, οι υπερβάλλουσες καισαρικές συνιστούν και ένα πρόβλημα δημόσιας υγείας και καθιστούν επείγουσα την ανάγκη παρεμβάσεων που πρέπει να στοχεύουν τους επαγγελματίες της υγείας, τις γυναίκες και τις οικογένειές τους. Απαιτούνται άμεσα μέτρα για τον δραστικό περιορισμό των μη αναγκαίων καισαρικών, μέτρα όπως αυτά που ελήφθησαν σε μια σειρά άλλων χωρών όταν τα ποσοστά των γεννήσεων με την μέθοδο αυτή, χωρίς να έχουν φθάσει ποτέ τα καταγεγραμμένα σήμερα στην Ελλάδα, ήταν πολύ υψηλά. Απαιτείται όμως και μια ευρύτατη δημόσια καμπάνια ενημέρωσης, και, προφανώς, και η ενεργοποίηση των ιατρικών ενώσεων, καθώς χωρίς τη συνεργασία και την ενεργή συμμετοχή τους δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπισθεί η “επιδημία” των καισαρικών στη χώρα μας».
