ΕΛΜΕ ΠΑΡΟΥ- ΑΝΤΙΠΑΡΟΥ
Προς: Σχολεία Πάρου–Αντιπάρου, Μ.Μ.Ε., Ένωση Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων Δήμου
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
Θέμα: «Σχολικές εκδρομές και εκπαιδευτικές μετακινήσεις: Απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της ΕΛΜΕ Πάρου – Αντιπάρου για το νέο θεσμικό πλαίσιο»
Η Γενική Συνέλευση της ΕΛΜΕ Πάρου – Αντιπάρου, που πραγματοποιήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2026, συζήτησε διεξοδικά το νέο θεσμικό πλαίσιο για τις εκπαιδευτικές δράσεις εκτός σχολικής μονάδας, όπως καθορίζεται με την υπ’ αριθ. 109113/ΓΔ4 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄ 5237/19.08.2026).
Μετά τη συζήτηση, η Γενική Συνέλευση αποφάσισε παμψηφεί την αποχή των μελών της από σχολικές εκδρομές και εκπαιδευτικές μετακινήσεις με χρήση μεταφορικού μέσου μέχρι τον Δεκέμβριο του 2026. Κατά το διάστημα αυτό, οι εκπαιδευτικοί θα συμμετέχουν μόνο σε σχολικούς περιπάτους που πραγματοποιούνται πεζή, χωρίς χρήση μεταφορικού μέσου και εντός του προβλεπόμενου διδακτικού ωραρίου.
Η απόφαση αυτή δεν στρέφεται κατά του θεσμού των σχολικών εκδρομών ούτε αμφισβητεί την παιδαγωγική τους αξία. Οι σχολικές εκδρομές, οι διδακτικές επισκέψεις και οι λοιπές δράσεις εκτός σχολείου αποτελούν σημαντικό μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας και συμβάλλουν ουσιαστικά στη βιωματική μάθηση και την κοινωνικοποίηση των μαθητών. Ο προβληματισμός της εκπαιδευτικής κοινότητας αφορά τις πρόσθετες διοικητικές, οργανωτικές και ελεγκτικές υποχρεώσεις που εισάγει το νέο πλαίσιο για τις σχολικές μονάδες και τους εκπαιδευτικούς, επιφορτίζοντάς τους με αυξημένο γραφειοκρατικό έργο και δημιουργώντας σοβαρά ερωτήματα ως προς τα όρια των αρμοδιοτήτων και της ευθύνης τους.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία ο/η Αρχηγός της εκπαιδευτικής δράσης είναι αρμόδιος/α για τον έλεγχο της καταλληλότητας των χώρων υποδοχής, όπως εστιατόρια, χώροι διασκέδασης και αθλητικές εγκαταστάσεις. Δεν προσδιορίζονται, ωστόσο, με επαρκή σαφήνεια τα κριτήρια, η διαδικασία και τα όρια αυτού του ελέγχου, ούτε η τεχνογνωσία και η θεσμική κάλυψη με την οποία ένας εκπαιδευτικός καλείται να αναλάβει μια τέτοια ευθύνη. Η ασφάλεια και η καταλληλότητα των οργανωμένων χώρων οφείλουν να πιστοποιούνται από τους κατά νόμο αρμόδιους φορείς και υπηρεσίες, χωρίς να μετακυλίεται ασαφής πρόσθετη ευθύνη στους εκπαιδευτικούς.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο αυξάνει τις διαδικασίες που συνδέονται με την επιλογή και τον έλεγχο των τουριστικών υπηρεσιών, την εξέταση δικαιολογητικών και την αξιολόγηση προσφορών. Στις οδικές μετακινήσεις προβλέπεται, επίσης, ότι ο/η Αρχηγός και οι συνοδοί εκπαιδευτικοί επιβλέπουν την τήρηση των ορίων ταχύτητας, γεγονός που δημιουργεί επιπλέον ερωτήματα ως προς το πρακτικό περιεχόμενο και τα όρια της σχετικής ευθύνης.
Εξίσου σημαντικό είναι το ζήτημα του χρόνου εργασίας και της αποζημίωσης των συνοδών εκπαιδευτικών. Οι εκπαιδευτικοί που συνοδεύουν μαθητές σε πολυήμερες μετακινήσεις παρέχουν υπηρεσία για πολλές ώρες πέραν του συνήθους εργασιακού τους ωραρίου, βρίσκονται εκτός έδρας και διατηρούν αυξημένη ευθύνη καθ’ όλη τη διάρκεια της δράσης και των διανυκτερεύσεων. Το νέο πλαίσιο προβλέπει, μάλιστα, ότι στις δράσεις άνω των τεσσάρων εργάσιμων ημερών συμπεριλαμβάνεται τουλάχιστον μία ημέρα Σαββατοκύριακου ή αργίας, χωρίς η συγκεκριμένη Υπουργική Απόφαση να θεσπίζει ειδική αποζημίωση για αυτή την πρόσθετη απασχόληση.
Τι ζητά η ΕΛΜΕ Πάρου – Αντιπάρου
Με βάση τα παραπάνω, η ΕΛΜΕ Πάρου – Αντιπάρου θεωρεί αναγκαίο να υπάρξουν άμεσα:
1. Σαφής οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων και των ευθυνών του Αρχηγού, των συνοδών εκπαιδευτικών και των Επιτροπών Οργάνωσης και Υλοποίησης Εκπαιδευτικών Δράσεων, ιδιαίτερα ως προς την καταλληλότητα των χώρων, τις υπηρεσίες τρίτων και τις μετακινήσεις.
2. Απαλλαγή των εκπαιδευτικών από ελεγκτικές και διοικητικές αρμοδιότητες που υπερβαίνουν τον παιδαγωγικό και υπηρεσιακό τους ρόλο και για τις οποίες δεν διαθέτουν την απαιτούμενη τεχνική αρμοδιότητα ή πιστοποίηση.
3. Ρητή θεσμική και νομική κάλυψη των εκπαιδευτικών που συμμετέχουν ως Αρχηγοί και συνοδοί στις εκπαιδευτικές δράσεις, με σαφή προσδιορισμό των ορίων της ευθύνης τους.
4. Θεσμοθέτηση αποζημίωσης των συνοδών εκπαιδευτικών για την εργασία που παρέχουν εκτός έδρας και πέραν του εργασιακού τους ωραρίου, καθώς και κατά τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες.
5. Απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών, ώστε η οργάνωση μιας εκπαιδευτικής δράσης να μη μετατρέπεται σε δυσανάλογο γραφειοκρατικό έργο εις βάρος του παιδαγωγικού έργου των σχολικών μονάδων.
Η ΕΛΜΕ Πάρου – Αντιπάρου έχει ήδη θέσει τα παραπάνω ζητήματα υπόψη της ΟΛΜΕ, ζητώντας την ανάδειξή τους σε κεντρικό επίπεδο και την ανάληψη πρωτοβουλιών προς το Υπουργείο Παιδείας για την αποσαφήνιση και ουσιαστική βελτίωση του νέου θεσμικού πλαισίου. Η ασφάλεια των μαθητών και η παιδαγωγική αξία των εκπαιδευτικών δράσεων είναι αδιαπραγμάτευτες. Εξίσου αναγκαία, όμως, είναι η σαφής οριοθέτηση των ευθυνών και η θεσμική και εργασιακή προστασία των εκπαιδευτικών που καλούνται να τις υλοποιήσουν
