Ένα πρόγραμμα που θεσπίστηκε για να στηρίξει τον Τύπο και την πολυφωνία καταλήγει, μέσα από τα ίδια τα ποσά που εγκρίθηκαν, να αναδεικνύει μια βαθιά ανισορροπία ανάμεσα στις μεγάλες πανελλαδικές εκδόσεις και στις περιφερειακές και τοπικές εφημερίδες της χώρας.
Η απόφαση της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης της 4ης Σεπτεμβρίου 2026, προβλέπει συνολική χρηματοδότηση 8.537.544,26 ευρώ για 243 δικαιούχες επιχειρήσεις του έντυπου Τύπου.
Η κατανομή, όμως, είναι αποκαλυπτική.
Οι 38 πανελλαδικοί τίτλοι μοιράζονται συνολικά 5.586.284,62 ευρώ.
Οι 212 περιφερειακές και τοπικές εφημερίδες ολόκληρης της χώρας μοιράζονται μόλις 1.441.976,44 ευρώ.
Την ίδια ώρα, ο περιοδικός Τύπος λαμβάνει συνολικά 1.509.283,20 ευρώ, δηλαδή ακόμη περισσότερα από ολόκληρο τον περιφερειακό και τοπικό Τύπο.
Με απλά λόγια, οι περιφερειακές και τοπικές εφημερίδες αποτελούν τη μεγάλη πλειονότητα των τίτλων που ενισχύονται, αλλά λαμβάνουν ένα πολύ μικρότερο κομμάτι της συνολικής πίτας.
Ο μέσος πανελλαδικός τίτλος λαμβάνει περίπου 147.000 ευρώ, ενώ ο μέσος περιφερειακός ή τοπικός τίτλος περίπου 6.800 ευρώ.
Η διαφορά είναι μεγαλύτερη από 21 φορές.
Τέσσερις τίτλοι παίρνουν περισσότερα από ολόκληρη την Περιφέρεια
Η σύγκριση γίνεται ακόμη πιο χαρακτηριστική όταν εξεταστούν οι μεγαλύτερες επιχορηγήσεις.
Το «Πρώτο Θέμα» λαμβάνει 506.547,67 ευρώ, η «Καθημερινή της Κυριακής» 435.085,44 ευρώ, «Τα Νέα» 345.826 ευρώ και η «Εφημερίδα των Συντακτών» 300.000 ευρώ.
Μόνο αυτοί οι τέσσερις τίτλοι συγκεντρώνουν συνολικά:
1.587.459,11 ευρώ.
Δηλαδή τέσσερις πανελλαδικές εφημερίδες λαμβάνουν περισσότερα χρήματα από όσα λαμβάνουν συνολικά οι 212 περιφερειακές και τοπικές εφημερίδες ολόκληρης της Ελλάδας.
Μόνο το «Πρώτο Θέμα» λαμβάνει ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 35% ολόκληρης της χρηματοδότησης του περιφερειακού και τοπικού Τύπου.
Τρεις εκδοτικές επιχειρήσεις ξεπερνούν ολόκληρο τον περιφερειακό Τύπο
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα σε επίπεδο επιχειρήσεων.
Μέσα από τους διαφορετικούς τίτλους που διαθέτουν, τρεις μεγάλες εκδοτικές επιχειρήσεις φτάνουν στο ανώτατο όριο των 600.000 ευρώ η καθεμία.
Οι Παραπολιτικές Εκδόσεις συγκεντρώνουν χρηματοδότηση από πανελλαδικές εφημερίδες και περιοδικές εκδόσεις που φτάνει συνολικά τις 600.000 ευρώ.
Στον πανελλαδικό πίνακα μόνο, οι τίτλοι «Παραπολιτικά», «On Time», «Απογευματινή» και «Απογευματινή της Κυριακής» συγκεντρώνουν 500.000 ευρώ.
Αντίστοιχα, η επιχείρηση του «Πρώτου Θέματος» φτάνει συνολικά τα 600.000 ευρώ, μαζί με τις περιοδικές εκδόσεις της, ενώ το ίδιο συμβαίνει και με τις Νέες Καθημερινές Εκδόσεις.
Συνολικά, τρεις μεγάλες εκδοτικές επιχειρήσεις μπορούν να απορροφήσουν περίπου:
1.800.000 ευρώ.
Όλες οι 212 περιφερειακές και τοπικές εφημερίδες μαζί λαμβάνουν:
1.441.976 ευρώ.
Δηλαδή τρεις επιχειρήσεις λαμβάνουν περίπου 358.000 ευρώ περισσότερα από ολόκληρο τον περιφερειακό Τύπο της χώρας.
Το 10% που αφαιρείται από την Περιφέρεια
Η μεγαλύτερη, ίσως, στρέβλωση δεν βρίσκεται μόνο στα τελικά ποσά αλλά στον ίδιο τον σχεδιασμό του προγράμματος.
Η ΚΥΑ προβλέπει ότι το ποσό που αρχικά αναλογεί στις περιφερειακές και τοπικές εφημερίδες μειώνεται κατά 10%, με το ποσό αυτό να μεταφέρεται στην κατηγορία των πανελλαδικών εφημερίδων.
Με άλλα λόγια, δεν πρόκειται απλώς για μια κατανομή που τελικά ευνοεί τις μεγάλες επιχειρήσεις λόγω τζίρου και προσωπικού.
Υπάρχει και ρητή μεταφορά πόρων από τον περιφερειακό Τύπο προς τον πανελλαδικό.
Ένα πρόγραμμα που υποτίθεται ότι στηρίζει την επιβίωση της περιφερειακής ενημέρωσης αφαιρεί μέρος του ποσού που της αναλογεί για να το προσθέσει στις ήδη σαφώς μεγαλύτερες ενισχύσεις των πανελλαδικών εκδόσεων.
Άλλοι ξεκινούν από 30.000 και 70.000 ευρώ – η Περιφέρεια από το μηδέν
Η διαφοροποίηση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη από το γεγονός ότι για τις πανελλαδικές εφημερίδες προβλέπονται σταθερά ποσά.
Κάθε δικαιούχος πανελλαδικής εφημερίδας λαμβάνει σταθερή βάση 30.000 ευρώ, ενώ για τις ημερήσιες προβλέπεται πρόσθετη σταθερή ενίσχυση 40.000 ευρώ.
Άρα ένας ημερήσιος πανελλαδικός τίτλος μπορεί να ξεκινά από 70.000 ευρώ, πριν καν υπολογιστεί η επιπλέον χρηματοδότηση που προκύπτει από τον κύκλο εργασιών και τις θέσεις εργασίας.
Στον περιφερειακό και τοπικό Τύπο δεν υπάρχει αντίστοιχη ελάχιστη εγγυημένη βάση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η «ΤΙΤΑΝΗ Θεσπρωτίας», για την οποία εγκρίθηκε συνολικό ποσό μόλις 1.863,91 ευρώ.
Δεν πρόκειται για διαφορά λίγων ποσοστιαίων μονάδων.
Πρόκειται για εντελώς διαφορετική αφετηρία.
Το ίδιο το μειονέκτημα της Περιφέρειας γίνεται κριτήριο για μικρότερη επιδότηση
Η βασική φόρμουλα της ενίσχυσης στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στον κύκλο εργασιών και στις θέσεις εργασίας.
Και εδώ βρίσκεται ένα ουσιαστικό πρόβλημα.
Μια τοπική εφημερίδα σε έναν μικρό νομό, σε μια ορεινή περιοχή ή σε ένα νησί δεν μπορεί αντικειμενικά να έχει τον κύκλο εργασιών και τον αριθμό εργαζομένων ενός μεγάλου εκδοτικού οργανισμού της Αθήνας.
Η μικρότερη αγορά, που είναι ακριβώς ένας από τους λόγους για τους οποίους ο περιφερειακός Τύπος χρειάζεται στήριξη, μετατρέπεται τελικά σε λόγο για να πάρει μικρότερη στήριξη.
Μικρότερη αγορά σημαίνει μικρότερος τζίρος.
Μικρότερος τζίρος συνήθως σημαίνει λιγότερο προσωπικό.
Και αυτά οδηγούν σε μικρότερη επιδότηση.
Έτσι το πρόγραμμα καταλήγει να ενισχύει περισσότερο εκείνους που έχουν ήδη μεγαλύτερο οικονομικό μέγεθος.
Πού είναι η περιφερειακή διάσταση;
Οι τοπικές εφημερίδες έχουν πρόσθετα κόστη που δεν φαίνεται να αποτυπώνονται ουσιαστικά στον μαθηματικό τύπο της επιδότησης.
Διανομή σε απομακρυσμένες περιοχές, μεταφορικό κόστος, μικρές αγορές, περιορισμένο διαφημιστικό περιβάλλον και δυσκολία διατήρησης προσωπικού αποτελούν καθημερινή πραγματικότητα για τον επαρχιακό Τύπο.
Και όμως, δεν υπάρχει ισχυρός συντελεστής που να επιβραβεύει οικονομικά τη γεωγραφική απομόνωση, την έκταση της περιοχής διανομής, τη μικρότερη αγορά ή τον ιδιαίτερο ρόλο μιας εφημερίδας που μπορεί να αποτελεί ένα από τα ελάχιστα οργανωμένα μέσα ενημέρωσης μιας ολόκληρης περιοχής.
Αντίθετα, τα βασικά οικονομικά κριτήρια ευνοούν επιχειρήσεις με ήδη υψηλό τζίρο και πολυάριθμο προσωπικό.
Πρόγραμμα στήριξης ή πρόγραμμα συγκέντρωσης;
Κανείς δεν αμφισβητεί ότι και οι πανελλαδικές εφημερίδες αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος και σοβαρές προκλήσεις.
Το πραγματικό ερώτημα είναι διαφορετικό:
Μπορεί να χαρακτηρίζεται ισόρροπο ένα πρόγραμμα στο οποίο τέσσερις πανελλαδικοί τίτλοι παίρνουν περισσότερα από 212 περιφερειακές και τοπικές εφημερίδες;
Μπορεί να θεωρείται πραγματική στήριξη της περιφερειακής ενημέρωσης όταν ολόκληρος ο τοπικός και περιφερειακός Τύπος λαμβάνει λιγότερα χρήματα ακόμη και από τον περιοδικό Τύπο;
Και, κυρίως, με ποια λογική αφαιρείται 10% από το κονδύλι της Περιφέρειας για να μεταφερθεί στις πανελλαδικές εφημερίδες;
Οι τελικοί πίνακες δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αμφισβήτησης για το αποτέλεσμα.
Το πρόγραμμα μπορεί να ονομάζεται πρόγραμμα στήριξης του Τύπου.
Όμως, για ένα μεγάλο μέρος του επαρχιακού Τύπου, οι αριθμοί δείχνουν ότι η στήριξη περιορίζεται σε λίγες χιλιάδες ευρώ, την ώρα που μεγάλοι τίτλοι και όμιλοι λαμβάνουν εκατοντάδες χιλιάδες.
Και αυτό θέτει πλέον ένα σαφές πολιτικό ερώτημα:
Η Πολιτεία επιδιώκει πραγματικά να διατηρήσει ζωντανή την ενημέρωση στην ελληνική Περιφέρεια ή χρηματοδοτεί, για ακόμη μία φορά, με δυσανάλογο τρόπο το ήδη ισχυρότερο και περισσότερο συγκεντρωμένο κομμάτι της εκδοτικής αγοράς;
Αναστασίου Ευάγγελος
Εκδότης εφημερίδας Τιτάνη Θεσπρωτίας
